Ο διάσημος Ιρανός σκηνοθέτης Τζαφάρ Παναχί φοβάται ότι τα συμφέροντα του ιρανικού λαού θα «θυσιαστούν» στις προγραμματισμένες διαπραγματεύσεις μεταξύ ΗΠΑ και Τεχεράνης την Παρασκευή στο Ομάν.

«Ό,τι κι αν συμβεί σε αυτό το είδος των διαπραγματεύσεων, δεν θα είναι ποτέ προς το συμφέρον του λαού. Οιρανικόςλαός δεν έχει εκπρόσωπο στις διαπραγματεύσεις αυτές και τα συμφέροντά του δεν λαμβάνονται ποτέ υπόψη. Θα μπορούν εύκολα να θυσιαστούν» δήλωσε ο πολυβραβυεμένος και φετινός υποψήφιος για Όσκαρ σεναρίου, (Ένα απλό ατύχημα) Ιρανός κινηματογραφιστής.

Ο Παναχί, τον οποίο συνάντησε το Γαλλικό Πρακτορείο στο Παρίσι την Τετάρτη, ήταν από τους πρώτους, ενώ βρισκόταν στο εξωτερικό, που υπέγραψαν μια έκκληση υποστήριξης των κινητοποιήσεων στη χώρα του.

Η μη κυβερνητική οργάνωση Human Rights Activists News Agency (HRANA), που έχει την έδρα της στις ΗΠΑ, έκανε λόγο για 50.000 συλλήψεις σε όλη τη χώρα και ανέφερε ότι επιβεβαίωσε τον θάνατο 6.872 ανθρώπων, οι περισσότεροι μεταξύ αυτών ήταν διαδηλωτές. Συνέχισε επαληθεύοντας 11.280 άλλες περιπτώσεις ανθρώπων που σκοτώθηκαν, ενώ άλλοι απολογισμοί που κυκλοφορούν μιλούν για έως και 36.000 νεκρούς.

«Ο αριθμός αυτός ξεπερνά τη φαντασία. Δείχνει ότι το καθεστώς έφθασε σε ένα στάδιο όπου ξέρει στο εξής ότι δεν έχει πλέον νομιμότητα. Έχασε τη νομιμότητά του πριν από πολύ καιρό και η σφαγή αυτή το επιβεβαιώνει τελικά» δήλωσε ο βραβευμένος με Χρυσό Φοίνικα το 2025 στις Κάννες, Τζαφάρ Παναχί.

Εξήγησε πως είναι αδύνατο να μιλήσει ελεύθερα στο τηλέφωνο με τους δικούς του, μεταξύ των οποίων και ο γιος του, που βρίσκονται στο Ιράν. «Είναι καλά, αλλά είναι όλοι σε σοκ. Ένα σοκ που έχει βυθίσει στο πένθος όλους» στη χώρα, είπε ο Παναχί.

Διπλωματικό παιχνίδι

Το Ιράν και οι ΗΠΑ παραμένουν σε διαμάχη σχετικά με την επιμονή της Ουάσιγκτον οι διαπραγματεύσεις να περιλαμβάνουν το πυραυλικό οπλοστάσιο της Τεχεράνης και τη δέσμευση από την άλλη του Ιράν να συζητήσει μόνο το πυρηνικό του πρόγραμμα. Η αντιπαράθεση αυτή έχει οδηγήσει σε αμοιβαίες απειλές για αεροπορικές επιδρομές αλλά και σε ένα διπλωματικό «παιχνίδι» για το κλείσιμο του ραντεβού μεταξύ των δύο αντιπροσωπειών.

Οι διαφορές σχετικά με το εύρος και τον τόπο των συνομιλιών έχουν εγείρει αμφιβολίες για το εάν η συνάντηση θα πραγματοποιηθεί τελικά, παρά τις ανακοινώσεις, αφήνοντας ανοιχτό το ενδεχόμενο ο Τραμπ να υλοποιήσει την απειλή για χτύπημα στο Ιράν. Ερωτηθείς την Τετάρτη αν ο Ανώτατος Ηγέτης του Ιράν, Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ, θα έπρεπε να ανησυχεί, ο Τραμπ πυροδότησε την κατάσταση για μία ακόμα φορά. Δήλωσε στο NBC News πως «θα έλεγα ότι θα έπρεπε να ανησυχεί πολύ. Ναι, θα πρέπει» είπε και πρόσθεσε πως «διαπραγματεύονται μαζί μας», χωρίς να δώσει περισσότερες λεπτομέρειες.

Μετά την ομιλία του Τραμπ, Αμερικανοί και Ιρανοί αξιωματούχοι δήλωσαν ότι οι δύο πλευρές συμφώνησαν να μεταφέρουν την τοποθεσία των συνομιλιών στο Μουσκάτ, αφού αρχικά είχαν αποδεχθεί την Κωνσταντινούπολη. Ωστόσο, δεν υπήρχε καμία ένδειξη ότι είχαν βρει κοινό έδαφος στην ημερήσια διάταξη.

Διεθνείς αντιδράσεις

Ο Γερμανός καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς δήλωσε την Πέμπτη ότι οι ανησυχίες για περαιτέρω κλιμάκωση της σύγκρουσης με το Ιράν χαρακτήρισαν τις συνομιλίες του κατά τη διάρκεια ενός ταξιδιού στην περιοχή του Κόλπου. Κάλεσε το Ιράν να τερματίσει αυτό που αποκάλεσε επιθετικότητα και να ξεκινήσει συνομιλίες, λέγοντας ότι η Γερμανία θα κάνει ό,τι μπορεί για να αποκλιμακώσει την κατάσταση και να εργαστεί για την περιφερειακή σταθερότητα.

«Σε όλες τις συνομιλίες μου χθες και σήμερα, εκφράστηκε μεγάλη ανησυχία για περαιτέρω κλιμάκωση της σύγκρουσης με το Ιράν», δήλωσε κατά τη διάρκεια συνέντευξης Τύπου στη Ντόχα.

Τα αραβικά κράτη του Κόλπου φοβούνται ότι το Ιράν θα πραγματοποιήσει την απειλή του και θα επιτεθεί σε αμερικανικές βάσεις στο έδαφός τους εάν οι ΗΠΑ χτυπήσουν την Ισλαμική Δημοκρατία. Την ίδια ώρα η Κίνα δήλωσε ότι υποστηρίζει το νόμιμο δικαίωμα του Ιράν στην ειρηνική χρήση της πυρηνικής ενέργειας και αντιτίθεται στην «απειλή βίας και πίεσης από κυρώσεις».

Η Κίνα θα συνεχίσει να προωθεί την ορθή επίλυση του ιρανικού πυρηνικού ζητήματος, δήλωσε ο Λιού Μπιν, βοηθός υπουργός Εξωτερικών της Κίνας, στον αναπληρωτή υπουργό Εξωτερικών του Ιράν στο Πεκίνο, σύμφωνα με το κινεζικό υπουργείο. Ωστόσο οι εντάσεις παραμένουν υψηλές σε όλη την περιοχή καθώς οι ΗΠΑ συγκεντρώνουν δυνάμεις εκεί. Οι περιφερειακοί παράγοντες από την άλλη, επιδιώκουν να αποφύγουν μια στρατιωτική αντιπαράθεση που πολλοί φοβούνται ότι θα μπορούσε να κλιμακωθεί σε έναν ευρύτερο πόλεμο.

Τα «αγκάθια»

Το Ιράν επιμένει ότι οι συνομιλίες πρέπει να περιοριστούν στη μακροχρόνια πυρηνική διαμάχη του με τις δυτικές δυνάμεις, απορρίπτοντας το αίτημα των ΗΠΑ να συζητηθούν και οι πυραύλοι της Τεχεράνης και προειδοποιώντας ότι η προώθηση των ζητημάτων πέρα ​​από το πυρηνικό πρόγραμμα θα μπορούσε να θέσει σε κίνδυνο τις συνομιλίες.

Αλλά ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ Μάρκο Ρούμπιο δήλωσε την Τετάρτη ότι οι συνομιλίες θα πρέπει να περιλαμβάνουν το βεληνεκές των βαλλιστικών πυραύλων του Ιράν, την υποστήριξή του σε ένοπλες ομάδες στη Μέση Ανατολή και τη μεταχείριση του ίδιου του λαού του, εκτός από τα πυρηνικά ζητήματα. Ιρανικές πηγές αναφέρουν ότι οι ΗΠΑ απαιτούν από την Τεχεράνη να περιορίσει το βεληνεκές των πυραύλων του Ιράν στα 500 χλμ.

Η περιφερειακή επιρροή της Τεχεράνης έχει αποδυναμωθεί από τις επιθέσεις του Ισραήλ εναντίον των συμμάχων της, από τη Χαμάς στη Γάζα μέχρι τη Χεζμπολάχ στον Λίβανο, τους Χούθι στην Υεμένη και τις πολιτοφυλακές στο Ιράκ, και από την εκδίωξη του στενού συμμάχου του Ιράν, πρώην προέδρου της Συρίας Μπασάρ αλ-Άσαντ.

Ενώ οι συνομιλίες είχαν αρχικά προγραμματιστεί για την Τουρκία, το Ιράν ήθελε η συνάντηση να πραγματοποιηθεί στο Ομάν ως συνέχεια προηγούμενων συνομιλιών που πραγματοποιήθηκαν εκεί και οι οποίες είχαν επικεντρωθεί αυστηρά στο πυρηνικό πρόγραμμα της Τεχεράνης, δήλωσε ένας περιφερειακός αξιωματούχος.

Το Ιράν λέει ότι οι πυρηνικές του δραστηριότητες προορίζονται για ειρηνικούς, όχι στρατιωτικούς σκοπούς, ενώ οι ΗΠΑ και το Ισραήλ το έχουν κατηγορήσει για προηγούμενες προσπάθειες ανάπτυξης πυρηνικών όπλων.

Στον απόηχο του διπλωματικού αυτού «πυρετού» ο Ντόναλντ Τραμπ επιμένει να απειλεί με στρατιωτική δράση εναντίον του Ιράν αν δεν υπάρξει συμφωνιά. Οι ΗΠΑ έχουν στείλει χιλιάδες στρατιώτες στη Μέση Ανατολή, καθώς και ένα αεροπλανοφόρο, πολεμικά πλοία, μαχητικά αεροσκάφη, κατασκοπευτικά αεροσκάφη και δεξαμενόπλοια ανεφοδιασμού.

Ο Τραμπ έχει προειδοποιήσει ότι πιθανότατα θα συμβούν «κακά πράγματα» εάν δεν επιτευχθεί συμφωνία, αυξάνοντας την πίεση.

Με πληροφορίες του Reuters/AFP