Σε λειτουργία τίθεται από τη Δευτέρα η νέα ηλεκτρονική πλατφόρμα για την επιστροφή δασμών στις Ηνωμένες Πολιτείες, ανοίγοντας τον δρόμο για μια από τις μεγαλύτερες διαδικασίες αποζημιώσεων στην οικονομική ιστορία της χώρας. Η πρωτοβουλία της κυβέρνησης του Ντόναλντ Τραμπ αποτελεί την πρώτη ουσιαστική κίνηση συμμόρφωσης με δικαστικές αποφάσεις που επιβάλλουν την επιστροφή δισεκατομμυρίων δολαρίων σε επιχειρήσεις που είχαν επιβαρυνθεί με παράνομους δασμούς.

Η υπόθεση ξεκίνησε όταν το Ανώτατο Δικαστήριο των Ηνωμένων Πολιτειών έκρινε ότι συγκεκριμένοι δασμοί που είχαν επιβληθεί βάσει έκτακτων εξουσιών ήταν παράνομοι. Αν και δεν καθόρισε τον τρόπο με τον οποίο θα πρέπει να γίνουν οι επιστροφές, το Δικαστήριο Διεθνούς Εμπορίου των ΗΠΑ παρενέβη, διατάσσοντας την άμεση εκκίνηση της διαδικασίας αποζημιώσεων.

Κομβικό ρόλο σε αυτή τη διαδικασία διαδραματίζει η νέα πλατφόρμα CAPE, η οποία ενσωματώνεται στο ψηφιακό σύστημα Automated Commercial Environment της Υπηρεσίας Τελωνείων και Προστασίας Συνόρων των ΗΠΑ. Μέσω της πλατφόρμας, οι εισαγωγείς και οι εξουσιοδοτημένοι τελωνειακοί διαμεσολαβητές καλούνται να δημιουργήσουν λογαριασμό, να καταθέσουν ειδική δήλωση και να δηλώσουν τραπεζικά στοιχεία, ώστε να καταστεί δυνατή η επιστροφή των ποσών. Οι αρχές εκτιμούν ότι οι πληρωμές θα ολοκληρώνονται εντός 60 έως 90 ημερών, αν και δεν αποκλείονται καθυστερήσεις σε περιπτώσεις λαθών ή πρόσθετων ελέγχων.

Παρά την έναρξη της διαδικασίας, η πρόσβαση στις επιστροφές δεν θα είναι άμεση για όλους. Από τους περίπου 330.000 εισαγωγείς που κατέβαλαν συνολικά περί τα 166 δισ. δολάρια, μόνο ένα μέρος έχει ολοκληρώσει μέχρι στιγμής την απαραίτητη εγγραφή για ηλεκτρονικές πληρωμές. Επιπλέον, η πρώτη φάση του προγράμματος αφορά περιορισμένο αριθμό υποθέσεων, αφήνοντας εκτός σημαντικό ποσοστό απαιτήσεων που θα εξεταστούν σε επόμενα στάδια.

Ασαφές παραμένει και το κατά πόσο οι καταναλωτές θα δουν άμεσο όφελος, καθώς το μεγαλύτερο μέρος του κόστους των δασμών είχε μετακυλιστεί στην αγορά. Ορισμένες μεγάλες επιχειρήσεις, όπως η FedEx και η Costco, έχουν αφήσει ανοιχτό το ενδεχόμενο αποζημιώσεων προς πελάτες, ενώ η δεύτερη έχει ήδη προσφύγει δικαστικά κατά των δασμών.

Την ίδια στιγμή, το νομικό τοπίο παραμένει ρευστό. Η κυβέρνηση διατηρεί το δικαίωμα να ασκήσει έφεση κατά των αποφάσεων, ενώ εκκρεμούν και άλλες προσφυγές που ενδέχεται να επηρεάσουν την πορεία των επιστροφών. Παρά τις αρχικές εκτιμήσεις ότι η διαδικασία θα μπορούσε να διαρκέσει χρόνια, η ταχεία ενεργοποίηση της πλατφόρμας δείχνει ότι οι αρχές επιχειρούν να επισπεύσουν την υλοποίηση. Σε κάθε περίπτωση, πρόκειται για ένα εγχείρημα τεράστιας κλίμακας, με το νέο σύστημα να καλείται να διαχειριστεί εκατοντάδες χιλιάδες αιτήσεις.