Σε νέα φάση περνά η αμερικανική πίεση προς το Ιράν, καθώς ο Ντόναλντ Τραμπ προαναγγέλλει μια ευρεία οικονομική επιχείρηση με στόχο όχι μόνο την Τεχεράνη, αλλά και τις χώρες και τις επιχειρήσεις που εξακολουθούν να συναλλάσσονται μαζί της.

Όπως αναφέρει The Guardian, η εξέλιξη σηματοδοτεί μια στροφή της Ουάσινγκτον από τη στρατιωτική πίεση στην οικονομική ασφυξία, καθώς τα αμερικανικά πλήγματα δεν έχουν καταφέρει να οδηγήσουν το Ιράν ξανά στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων.

Η απειλή Τραμπ προς όσους στηρίζουν την Τεχεράνη

Ο Αμερικανός πρόεδρος ανακοίνωσε μέσω Truth Social ότι οι ΗΠΑ προχωρούν στην «πιο συντριπτική οικονομική επιχείρηση που έχει πραγματοποιηθεί ποτέ εναντίον οποιασδήποτε χώρας», προειδοποιώντας ότι οποιαδήποτε χώρα επιτρέπει σε χρηματοπιστωτικά ιδρύματα, επιχειρήσεις, αεροδρόμια ή κρατικούς φορείς να παρέχουν οικονομική στήριξη στο Ιράν θα αντιμετωπίσει «τεράστιες οικονομικές συνέπειες».

Ο Τραμπ δεν έδωσε περισσότερες λεπτομέρειες για τα μέτρα που σχεδιάζει ούτε διευκρίνισε ποιες χώρες θα μπορούσαν να βρεθούν στο στόχαστρο. Η ανακοίνωση έρχεται ενώ ο πόλεμος πλησιάζει τους έξι μήνες και ο Αμερικανός πρόεδρος βρίσκεται αντιμέτωπος με αυξανόμενες πιέσεις για το κόστος της σύγκρουσης, ενόψει και των ενδιάμεσων εκλογών στις ΗΠΑ.

Από τα πλήγματα στις κυρώσεις

Η Ουάσινγκτον έχει ήδη κάνει ένα βήμα πίσω από την ένταση των αεροπορικών επιθέσεων. Τον περασμένο μήνα ο Τραμπ ανέστειλε τις επιθέσεις, έπειτα από περίπου δύο εβδομάδες νυχτερινών βομβαρδισμών, οι οποίοι δεν κατάφεραν να επαναφέρουν τους Ιρανούς αξιωματούχους στις διαπραγματεύσεις.

Παράλληλα, σύμφωνα με πληροφορίες που επικαλείται ο Guardian, Αμερικανοί στρατιωτικοί σύμβουλοι είχαν προειδοποιήσει τον Τραμπ ότι οι ΗΠΑ είχαν σχεδόν εξαντλήσει τη λίστα των διαθέσιμων στόχων στο Ιράν και ότι η στρατιωτική εκστρατεία είχε φτάσει στα όρια της αποτελεσματικότητάς της.

Το νέο σχέδιο προβλέπει ενίσχυση της οικονομικής πίεσης. Ήδη εδώ και μήνες το αμερικανικό υπουργείο Οικονομικών εφαρμόζει την επιχείρηση «Operation Economic Fury», με στοχευμένες κυρώσεις που αποσκοπούν στο να περιορίσουν τις πηγές χρηματοδότησης της Τεχεράνης.

Παράλληλα, ο ναυτικός αποκλεισμός στα Στενά του Ορμούζ επιχειρεί να περιορίσει τις εξαγωγές ιρανικού πετρελαίου, βασική πηγή εσόδων για την ιρανική οικονομία.

Η Κίνα ο μεγάλος «πονοκέφαλος»

Το μεγαλύτερο πρόβλημα για την Ουάσινγκτον, ωστόσο, μπορεί να βρίσκεται στην Κίνα. Η διατύπωση του Τραμπ αφήνει ανοιχτό το ενδεχόμενο επιβολής δευτερογενών κυρώσεων σε χώρες που αγοράζουν ιρανικό πετρέλαιο.

Μια τέτοια κίνηση θα μπορούσε να φέρει τις ΗΠΑ σε ευθεία αντιπαράθεση με το Πεκίνο, καθώς η Κίνα αποτελεί τον σημαντικότερο εμπορικό εταίρο του Ιράν. Όπως επισημαίνει στον Guardian ο Γκρέγκορι Μπριου, ανώτερος αναλυτής της Eurasia Group, οποιαδήποτε νέα οικονομικά μέτρα θα πρέπει αναγκαστικά να στοχεύσουν τους εμπορικούς εταίρους της Τεχεράνης, όμως η Κίνα είναι ταυτόχρονα η χώρα που έχει τη μεγαλύτερη σημασία για το οικονομικό μέλλον του Ιράν.

Η κατάσταση περιπλέκεται ακόμη περισσότερο από την αναμενόμενη επίσκεψη του Κινέζου προέδρου Σι Τζινπίνγκ στις ΗΠΑ τον επόμενο μήνα.

Το Ιράν δεν μιλά για παράδοση

Από την πλευρά της Τεχεράνης, πάντως, δεν φαίνεται να υπάρχει πρόθεση υποχώρησης. Ο Μοχαμάντ Μόχμπερ, σύμβουλος του ανώτατου ηγέτη του Ιράν, δήλωσε ότι ούτε η στρατιωτική πίεση ούτε οι κυρώσεις μπορούν να κάμψουν την αποφασιστικότητα της χώρας.

Το Ιράν, σύμφωνα με τις δηλώσεις του που μετέδωσε το ημιεπίσημο πρακτορείο Fars, παραμένει ανοιχτό στον διάλογο με τις ΗΠΑ, αλλά δεν πρόκειται να συγχέει τις διαπραγματεύσεις με την παράδοση.

Τα ΗΑΕ κόβουν τις συναλλαγές με το Ιράν

Στο μεταξύ, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα ανακοίνωσαν την αναστολή όλων των εμπορικών δραστηριοτήτων, των εμπορικών ανταλλαγών και των χρηματοπιστωτικών συναλλαγών με το Ιράν, μετά την ανακοίνωσή τους ότι εντόπισαν δύο πυραύλους που εκτοξεύτηκαν από ιρανικό έδαφος. Η Τεχεράνη απέρριψε τις σχετικές αναφορές ως αβάσιμες.

Η εξέλιξη έχει ιδιαίτερη σημασία, καθώς πριν από τον πόλεμο τα ΗΑΕ αποτελούσαν έναν από τους σημαντικότερους εμπορικούς εταίρους του Ιράν, καλύπτοντας πάνω από το 30% των εισαγωγών του.

Το κρίσιμο μέτωπο του Ορμούζ

Την ίδια ώρα, ο Ντόναλντ Τραμπ υποστήριξε ότι πλοία από χώρες του Κόλπου που είναι σύμμαχοι των ΗΠΑ εξακολουθούν να διέρχονται από τα Στενά του Ορμούζ, παρά τις ιρανικές απειλές κατά της ναυσιπλοΐας.

Σύμφωνα με το Axios, που επικαλείται ο Guardian, οι αμερικανικές δυνάμεις διευκολύνουν τις τελευταίες εβδομάδες τη διέλευση 15 έως 20 πλοίων κάθε βράδυ, όγκος που αντιστοιχεί περίπου στο ήμισυ των πετρελαϊκών μεταφορών πριν από τον πόλεμο. Ωστόσο, τα στοιχεία αυτά αμφισβητούνται, καθώς δεδομένα παρακολούθησης πλοίων της Kpler δείχνουν ότι η κίνηση παραμένει σε χαμηλά επίπεδα.

Ο Ντάνι Σιτρινόβιτς, πρώην επικεφαλής του τμήματος Ιράν της ισραηλινής στρατιωτικής υπηρεσίας πληροφοριών, χαρακτήρισε την αμερικανική επιχείρηση σημαντική εξέλιξη σε επιχειρησιακό επίπεδο, εξέφρασε όμως αμφιβολίες για το πόσο μπορεί να διατηρηθεί.

Το βασικό ερώτημα, όπως προκύπτει και από την ανάλυση του The Guardian, είναι αν η οικονομική ασφυξία θα αποδειχθεί αποτελεσματικότερη από τη στρατιωτική πίεση. Μέχρι στιγμής, το Ιράν επιμένει ότι οι κυρώσεις και η στρατιωτική ισχύς δεν πρόκειται να το οδηγήσουν σε παράδοση ή σε αλλαγή της διαπραγματευτικής του θέσης.