Τον γύρο του κόσμου κάνουν τις τελευταίες ώρες οι εφιαλτικές εικόνες από το Νεπάλ, με τους ορμητικούς χειμάρρους να καταπίνουν πόλεις, δρόμους και γέφυρες.

Όπως μεταδίδουν διεθνή ΜΜΕ, καταστροφικές ξαφνικές πλημμύρες έπληξαν την Κίνα και το Νεπάλ την Τετάρτη, με περισσότερους από 150 ανθρώπους να επιβεβαιώνεται ότι έχασαν τη ζωή τους, την ώρα που εκατοντάδες άλλοι ακόμη αγνοούνται.

Σύμφωνα με νεπαλέζους αξιωματούχους, περισσότεροι από 300 αλλοδαποί υπήκοοι δεν έχουν δώσει σημάδια ζωής, συμπεριλαμβανομένων τουλάχιστον 47 Αμερικανών, καθώς η περιοχή βρίσκεται σε μια δημοφιλή διαδρομή προς το Όρος Καϊλάς, ένα βουνό του Θιβέτ κοντά στα σύνορα, το οποίο θεωρείται ιερό από Ινδουιστές, Βουδιστές, Τζαϊνιστές και πιστούς της θρησκείας Μπονπό.

{https://www.youtube.com/watch?v=Wb5AjlCU9zk}

Η αιτία των ισχυρών χειμάρρων που άνοιξαν ένα καταστροφικό μονοπάτι μέσα από το Νεπάλ και το Θιβέτ δεν είναι ακόμη σαφής, αλλά η περιοχή αποτελεί σημείο αιχμής για κλιματικές καταστροφές, σημειώνει το CNN.

Τεράστιες εκτάσεις πάγου λιώνουν και οι βραχώδεις πλαγιές των βουνών αποσταθεροποιούνται, χάνοντας τη συμπαγή τους μορφή και αποκτώντας αυξημένη κινητικότητα. Καθώς οι παγετώνες μετατρέπονται σε νερό και δημιουργούν τεράστιες λίμνες σε μεγάλα ορεινά υψόμετρα, το λιώσιμο κατά τους καλοκαιρινούς μήνες μπορεί να προκαλέσει την υπερχείλιση ή τη διοχέτευση αυτών των λιμνών προς τα χαμηλότερα σημεία. Επιπλέον όλων αυτών, η κλιματική αλλαγή οδηγεί σε πιο ακραίες βροχοπτώσεις που μπορούν να προκαλέσουν θανατηφόρες πλημμύρες.

{https://www.youtube.com/watch?v=YDeaCZs4FI4 }

Οι επιστήμονες εξακολουθούν να εργάζονται για να προσδιορίσουν τι ακριβώς προκάλεσε την καταστροφή.

Οι πρώτες πληροφορίες ήθελαν μια ισχυρή κατολίσθηση να έφραξε τον ποταμό Μπότε Κόσι, προκαλώντας έναν ορμητικό χείμαρρο νερού προς τα κάτω, από την Κίνα προς το Νεπάλ, ενώ μια ομάδα επιστημόνων εξέφρασε την εκτίμηση ότι ένας παγετώνας μπορεί να αποκολλήθηκε και να έπεσε στην κοιλάδα από κάτω, γεγονός που προκάλεσε ή τουλάχιστον επιδείνωσε τις επιπτώσεις της κατολίσθησης.

Παρακάτω όσα γνωρίζουμε και όσα δεν γνωρίζουμε για την πρωτόγνωρη καταστροφή.

Πιθανό σενάριο: Πλημμύρα που προκλήθηκε από κατολίσθηση

Στις 8:37 π.μ. τοπική ώρα, η δόνηση στην περιοχή αναφέρθηκε αρχικά από το Γεωλογικό Ινστιτούτο των ΗΠΑ (USGS) ως σεισμός μεγέθους 4,4 βαθμών της κλίμακας Ρίχτερ στα σύνορα Νεπάλ-Κίνας, βόρεια του Κατμαντού.

Περίπου την ίδια ώρα, μια «χιονοστιβάδα» πάγου και βράχων – που έμοιαζε περισσότερο με κατολίσθηση σε αυτή την περίπτωση – κατέρρευσε ορμητικά από μια πλαγιά βουνού στον ποταμό Λέντε Κόλα (Lhende Khola), έναν παραπόταμο του ποταμού Μπότε Κόσι (Bhote Koshi), ο οποίος ρέει από την Κίνα προς το Νεπάλ, συχνά μέσα από βαθιά φαράγγια.

Θα χρειαστούν εβδομάδες για να εξακριβωθούν τα ακριβή αίτια, αλλά μια ομάδα διεθνών επιστημόνων πιστεύει ότι ένα τεράστιο κομμάτι παγετώνα αποκόπηκε από ένα βουνό και έπεσε στην κοιλάδα από κάτω.

Το USGS διευκρίνισε αργότερα ότι η δόνηση δεν ήταν σεισμός, αλλά προκλήθηκε από αυτήν την εξαιρετικά ισχυρή κατολίσθηση καθαυτή, η οποία καταγράφηκε ως το ισοδύναμο ενός σεισμού μεγέθους 5,2 βαθμών.

Με άλλα λόγια, δεν προκάλεσε το συμβάν ένας σεισμός. Η κατολίσθηση προκάλεσε σεισμό.

«Αυτό που μας μπερδεύει είναι οι γιγαντιαίοι όγκοι νερού που βλέπουμε σε αυτά τα απολύτως φρικτά βίντεο», δήλωσε ο Ντάνιελ Σούγκαρ, γεωλόγος στο Πανεπιστήμιο του Κάλγκαρι στον Καναδά, ο οποίος είναι μέλος της ομάδας.

Η θεωρία τους είναι ότι η κατολίσθηση – ένα ταχέως κινούμενο μίγμα πάγου και βράχων – κατέβηκε ορμητικά το βουνό, παρασύροντας στην πορεία της ιζήματα που ήταν ήδη κορεσμένα με νερό λόγω της περιόδου των μουσώνων.

Οι κατολισθήσεις μπορούν να προκληθούν από μια σειρά παραγόντων, αλλά η κλιματική αλλαγή συχνά παίζει κεντρικό ρόλο, λένε οι επιστήμονες. Το Νεπάλ, στη ραγδαία θερμαινόμενη περιοχή των Ιμαλαΐων, φιλοξενεί χιλιάδες παγετώνες που λιώνουν και αποσταθεροποιούνται καθώς οι θερμοκρασίες ανεβαίνουν.

Οι υψηλότερες θερμοκρασίες ενδέχεται να επέσπευσαν την κατάρρευση που οδήγησε στη θανατηφόρα πλημμύρα του Νεπάλ, με το χιόνι που λιώνει να μπορεί να διεισδύσει σε σχισμές του παγετώνα και των βράχων του βουνού, εξασθενώντας τα, δήλωσε ο Σούγκαρ.

Αλλά θα χρειαστούν εβδομάδες, ακόμη και μήνες, για να εξακριβωθεί τι ακριβώς συνέβη, πρόσθεσε.

Απίθανο σενάριο: «Κατάρρευση» παγετωνικής λίμνης

Το Νεπάλ είναι ιδιαίτερα ευάλωτο στην αποστράγγιση παγετωνικών λιμνών, όπου τεράστιες λίμνες νερού που σχηματίζονται από το λιώσιμο των παγετώνων γεμίζουν τόσο πολύ που σπάνε τη γη ή τον πάγο που τις φράσσει, στέλνοντας νερό και συντρίμμια να κατρακυλούν στις απότομες πλαγιές των βουνών.

«Αυτά τα παγετωνικά φράγματα δεν διαφέρουν από τα κατασκευασμένα φράγματα», έχει εξηγήσει στο CNN ο Τομ Ρόμπινσον, ανώτερος λέκτορας στο Πανεπιστήμιο του Κάντερμπουρι στη Νέα Ζηλανδία. «Αν πάρετε το Φράγμα Χούβερ, για παράδειγμα, έχετε μια τεράστια λίμνη πίσω του, αλλά αν ξαφνικά αφαιρέσετε το Φράγμα Χούβερ, αυτό το νερό πρέπει να πάει κάπου, και πρόκειται να κατέβει ορμητικά σε μια κοιλάδα με τεράστια πλημμυρικά κύματα».

{https://www.youtube.com/watch?v=u_3QTPzK-5U}

Οι ρυθμοί απώλειας πάγου από τους παγετώνες σε ολόκληρη την περιοχή Χίντο Κους, μια περιοχή που περιλαμβάνει το Νεπάλ, έχουν διπλασιαστεί από το 2000, σύμφωνα με πρόσφατη έρευνα, με τεράστιους κινδύνους για τα σχεδόν 2 εκατομμύρια ανθρώπους που ζουν στα χαμηλότερα σημεία της ροής τους.

Μια παρόμοια πλημμύρα πέρυσι στην ίδια περιοχή αποκαλύφθηκε ότι προήλθε από «κατάρρευση» παγετωνικής λίμνης στο γειτονικό Θιβέτ. Οι ειδικοί, ωστόσο, δεν έχουν καταφέρει να αποδείξουν ακόμη ότι κάτι τέτοιοο μπορεί να συνέβη χθες. Ορισμένοι θεωρούν ότι είναι πολύ απίθανο. «Μέχρι στιγμής, οι δορυφορικές εικόνες υποδηλώνουν ότι δεν υπάρχουν μεγάλες λίμνες στο ανώτερο τμήμα της διαδρομής της πλημμύρας, υποδεικνύοντας ότι το συγκεκριμένο σενάριο μπορεί να αποκλειστεί», δήλωσε στο CNN ο Βόλφγκανγκ Σβάνγκχαρτ, καθηγητής γεωμορφολογίας στο Ελεύθερο Πανεπιστήμιο του Βερολίνου στη Γερμανία.

{https://www.youtube.com/shorts/CT7PSJD0LV4}

Το λιγότερο πιθανό σενάριο: Έντονη βροχόπτωση

Οι πρόσφατες καιρικές συνθήκες πιθανότατα δεν έπαιξαν σημαντικό ρόλο στην πλημμυρική καταστροφή του Νεπάλ.

Έντονη βροχόπτωση δεν έχει παρατηρηθεί κοντά στην περιοχή την τελευταία εβδομάδα, σύμφωνα με ανάλυση δορυφορικών δεδομένων και μετεωρολογικών σταθμών από το CNN Weather.

Το καλοκαίρι, ωστόσο, είναι η πιο βροχερή εποχή του χρόνου στην περιοχή λόγω των καταιγίδων που τροφοδοτούνται από τους μουσώνες, ορισμένες από τις οποίες έφεραν βροχή στην περιοχή την περασμένη εβδομάδα. Ο συνδυασμός αυτών των εποχιακών βροχών και του λιωσίματος του χιονιού τους τελευταίους μήνες θα έκανε πιθανότατα τα ποτάμια να «φουσκώσουν» νερό.

{https://www.youtube.com/shorts/O5dVkrfDMMo}