Η Κίνα πριν από λίγες μέρες διέψευσε τους ισχυρισμούς των αμερικανικών υπηρεσιών πληροφοριών ότι μπορεί να έχει στείλει όπλα στο Ιράν. Ο Τραμπ, ακολουθεί τη γνωστή τακτική του και απειλεί με δασμούς, αν όντως αποδειχθεί ότι συνέβη κάτι τέτοιο.

Οι ισχυρισμοί ωστόσο δεν είναι τελείως αβάσιμοι, αναφέρουν οι NY Times. Τα τελευταία χρόνια, η Κίνα έχει υποστηρίξει το Ιράν με εξαρτήματα διπλής χρήσης. Τις τελευταίες δεκαετίες, η Κίνα έχει διατηρήσει μια λεπτή ισορροπία στη στρατιωτική της σχέση με το Ιράν, προσφέροντας συχνά έμμεση βοήθεια αντί για πωλήσεις όπλων.

Αυτή η προσέγγιση προσελκύει εκ νέου την προσοχή, καθώς αξιωματούχοι των ΗΠΑ δήλωσαν ότι οι υπηρεσίες πληροφοριών αξιολογούσαν εάν η Κίνα μπορεί να έχει στείλει πυραύλους ώμου στο Ιράν τις τελευταίες εβδομάδες. Ο Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε ότι θα επιβάλει πρόσθετο δασμό 50% στα κινεζικά προϊόντα εάν αποδειχθεί ότι ισχύει. Η Κίνα αρνείται τις κατηγορίες, κάνει λόγο για «κατασκευασμένους ισχυρισμούς» και υπόσχεται να «ανταποδώσει αποφασιστικά» εάν η κυβέρνηση Τραμπ προχωρήσει με δασμούς.

Οι Αμερικανοί αξιωματούχοι δήλωσαν ότι οι πληροφορίες που έλαβαν οι υπηρεσίες πληροφοριών δεν ήταν οριστικές. Αλλά εάν αποδειχθούν αληθείς, θα ήταν μια σημαντική τακτική αλλαγή στον τρόπο με τον οποίο το Πεκίνο υποστηρίζει τον στενότερο στρατηγικό εταίρο του στη Μέση Ανατολή.

Οι κινεζικές πωλήσεις όπλων

Οι κινεζικές πωλήσεις όπλων στο Ιράν εκτοξεύτηκαν τη δεκαετία του 1980 και έχουν σχεδόν εξαφανιστεί την τελευταία δεκαετία, προκειμένου να υπάρχει συμμόρφωση με το εμπάργκο των Ηνωμένων Εθνών και τις κυρώσεις των ΗΠΑ. Η κινεζική υποστήριξη προς το Ιράν ωστόσο δεν έχει σταματήσει. Αντίθετα, τα τελευταία χρόνια η Κίνα στέλνει εξαρτήματα στο Ιράν, που θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν τόσο σε τεχνολογίες όσο και σε πυραύλους και drones. Η Κίνα εξάλλου έχει σημαντικό μερίδιο στην κρίση στο Ιράν. Περίπου το 1/3 των συνολικών εισαγωγών αργού πετρελαίου προέρχεται από τον Περσικό Κόλπο.

1980’s: Τα χρόνια της άνθησης

Το ξέσπασμα του πολέμου Ιράν – Ιράκ το 1980 συνέπεσε με σημαντικές μεταρρυθμίσεις της αγοράς στην Κίνα, όταν ο τότε ηγέτης, Ντενγκ Σιάο Πινγκ, διέταξε τις κρατικές εταιρείες να απομακρυνθούν από την κρατική υποστήριξη και να επιδιώξουν αντ’ αυτού εμπορικό κέρδος. Οι κινεζικές κρατικές αμυντικές εταιρείες ξαφνικά εξουσιοδοτήθηκαν να εξάγουν τα εμπορεύματά τους. Αυτό είχε ως αποτέλεσμα μια πληθώρα κινεζικών πυραύλων, μαχητικών αεροσκαφών, αρμάτων μάχης, τεθωρακισμένων οχημάτων και τυφεκίων εφόδου που πωλήθηκαν στο Ιράν από το 1982 και κορυφώθηκαν το 1987, σύμφωνα με το Διεθνές Ινστιτούτο Έρευνας για την Ειρήνη της Στοκχόλμης.

Ταυτόχρονα, η Κίνα πούλησε ακόμη περισσότερα όπλα στο Ιράκ, με αποτέλεσμα μια κατάσταση, στην οποία οι δύο εμπόλεμες πλευρές συγκρούστηκαν μεταξύ τους χρησιμοποιώντας τα ίδια κινεζικά όπλα.

Η κυβέρνηση Ρίγκαν αντιτάχθηκε στις πωλήσεις όπλων της Κίνας στο Ιράν, ιδίως στους πυραύλους κρουζ κατά πλοίων Silkworm. Η Τεχεράνη χρησιμοποίησε τους πυραύλους σε επιθέσεις στα ύδατα του Κουβέιτ το 1987, που έπληξαν ένα αμερικανικής ιδιοκτησίας δεξαμενόπλοιο και ένα τάνκερ αμερικανικής σημαίας. Οι ΗΠΑ αντέδρασαν περιορίζοντας τις εξαγωγές ορισμένων προϊόντων υψηλής τεχνολογίας στην Κίνα. Η Κίνα αρνήθηκε ότι πούλησε όπλα απευθείας στο Ιράν, αλλά δήλωσε ότι θα έκανε περισσότερα για να αποτρέψει τις στρατιωτικές της εξαγωγές από το να φτάσουν στο Ιράν μέσω μεσαζόντων.

1990’s: Μεταφορά Τεχνολογίας

Μετά τον πόλεμο, το Ιράν ξεκίνησε να αναπτύσσει τη δική του στρατιωτικοβιομηχανική βάση με τη βοήθεια της Κίνας. Ένα από τα βασικά προϊόντα της ήταν ο πύραυλος κρουζ κατά πλοίων Noor, ο οποίος είχε υποστεί αντίστροφη μηχανική μέσω αγορών κινεζικών πυραύλων κρουζ C-802. «Η Κίνα έπαιξε σημαντικό ρόλο στην υποστήριξη του στρατιωτικού εκσυγχρονισμού του Ιράν για δεκαετίες, ειδικά στην ανάπτυξη των πυραυλικών δυνατοτήτων του Ιράν», δήλωσε ο Μπράιν Χαρτ, συνεργάτης του China Power Project στο Κέντρο Στρατηγικών και Διεθνών Σπουδών.

Το Ιράν έλαβε επίσης βοήθεια από την Κίνα για την κατασκευή εγκαταστάσεων παραγωγής πυραύλων, ακόμη και για την κατασκευή ενός πεδίου δοκιμών πυραύλων ανατολικά της Τεχεράνης, έγραψε ο Μπέιτς Γκιλ, εμπειρογνώμονας για την Κίνα, στο Middle East Review of International Affairs.

Υπό την πίεση των ΗΠΑ να περιορίσει τις πωλήσεις τελικών όπλων, ιδίως πυραύλων, στο Ιράν, η Κίνα άρχισε να αυξάνει τις εξαγωγές εργαλειομηχανών και εξαρτημάτων που θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν τόσο για στρατιωτικούς όσο και για πολιτικούς σκοπούς.

2000’s έως σήμερα: Τεχνολογίες Διπλής Χρήσης

Το 2006, ο ΟΗΕ επέβαλε κυρώσεις στα πυρηνικά και βαλλιστικά πυραυλικά προγράμματα του Ιράν. Η Κίνα ψήφισε υπέρ και σε μεγάλο βαθμό απομακρύνθηκε από νέες, επίσημες συμβάσεις όπλων με την Τεχεράνη.

Η μετατόπιση αφορούσε τόσο στην περιφερειακή στρατηγική όσο και στο διεθνές δίκαιο. Ξεκινώντας από τα μέσα της δεκαετίας του 2010, η Κίνα άρχισε να εμβαθύνει τις στρατηγικές της σχέσεις με χώρες του Κόλπου, συμπεριλαμβανομένης της Σαουδικής Αραβίας και των ΗΑΕ, παραδοσιακών αντιπάλων του Ιράν, καθώς και του Κατάρ.

Η Κίνα συνέχισε να προμηθεύει το Ιράν με τεχνολογίες και υλικά διπλής χρήσης, που έχουν βοηθήσει τη χώρα να συγκεντρώσει ένα οπλοστάσιο πυραύλων και drones. Αυτό περιελάμβανε χημικές ουσίες που χρησιμοποιούνται για την παραγωγή καυσίμων για βαλλιστικούς πυραύλους και εξαρτήματα για drones, όπως συνδετήρες ραδιοσυχνοτήτων και πτερύγια στροβίλων.

Ωστόσο, ο Χαρτ είπε ότι η Κίνα εξακολουθεί να αποτελεί «μια κρίσιμη μορφή υποστήριξης, δεδομένης της εξάρτησης του Ιράν από βαλλιστικούς πυραύλους και drones για την επίθεση σε αμερικανικές και ισραηλινές δυνάμεις και άλλες χώρες στην περιοχή». Το αμερικανικό υπουργείο Οικονομικών έχει επιβάλει κυρώσεις σε κινεζικές και εταιρείες – βιτρίνα του Χονγκ Κονγκ που, όπως λέει, δημιουργήθηκαν για να προμηθεύουν εξαρτήματα και συστατικά για βαλλιστικούς πυραύλους και drones για το Ιράν.

Όπως σημειώνουν οι NY Times, ενισχύονται επίσης οι υποψίες ότι το Ιράν χρησιμοποιεί την πρόσβασή του στο κινεζικό σύστημα δορυφορικής πλοήγησης BeiDou, μια εναλλακτική λύση στο αμερικανικό GPS, για στρατιωτικούς σκοπούς. Τον περασμένο μήνα, υπηρεσία του αμερικανικού Κογκρέσου δήλωσε ότι το BeiDou μπορεί να χρησιμοποιήθηκε για να κατευθύνει τις επιθέσεις με drones και πυραύλους του Ιράν σε όλη τη Μέση Ανατολή.

Διαβάστε όλες τις εξελίξεις στο Liveblog του Dnews

Με πληροφορίες των NY Times