Το παρατεταμένο κύμα καύσωνα που πλήττει την Δυτική και Κεντρική Ευρώπη το φετινό καλοκαίρι έχει οδηγήσει, μεταξύ άλλων, σε πρωτοφανή μείωση της στάθμης μεγάλων ποταμιών, προκαλώντας έντονη ανησυχία για τις ενδεχόμενες επιπτώσεις στη γεωργία, την ενέργεια αλλά και τις μεταφορές.

Ο ποταμός Ρήνος έχει φτάσει σε χαμηλά επίπεδα ρεκόρ σε αρκετές περιοχές της Γερμανίας και της Ολλανδίας, με τις μετρήσεις στην Κολωνία και στο Λόπιθ (σύνορα Γερμανίας-Ολλανδίας) να καταγράφουν τις χαμηλότερες τιμές.

Παρόμοια προβλήματα αντιμετωπίζουν και άλλοι σημαντικοί ευρωπαϊκοί ποταμοί, όπως ο Δούναβης, που διασχίζει δέκα χώρες, αλλά και ο ποταμός Πάδος στην Ιταλία.

Σύμφωνα με τα ευρωπαϊκά παρατηρητήρια, οι συνθήκες παραμένουν κρίσιμες σε μεγάλο μέρος της Ευρώπης, ενώ η κατάσταση επειδεινώθηκε σημαντικά στα μέσα Ιουλίου. Οι υψηλές θερμοκρασίες αναμένεται να συνεχιστούν για τουλάχιστον μία εβδομάδα, με τις θερμοκρασίες σε πολλές χώρες της κεντρικής και νότιας Ευρώπης να ξεπερνούν τους 40 βαθμούς Κελσίου.

{https://x.com/business/status/2083828918910435589}

Το γερμανικό σύστημα παρακολούθησης χαμηλής στάθμης υδάτων (NIWIS) ανακοίνωσε ότι στο τέλος Ιουλίου το 44% των σταθμών μέτρησης στον Ρήνο και το 78% στον Δούναβη κατέγραφαν εξαιρετικά χαμηλές στάθμες.

Ο Ρήνος, που ξεκινά από τις Ελβετικές Άλπεις και εκβάλλει στη Βόρεια Θάλασσα, αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους εμπορικούς υδάτινους δρόμους της Ευρώπης. Η μείωση της στάθμης του προκαλεί φόβους για περιορισμούς στη μεταφορά εμπορευμάτων και πιθανές επιπτώσεις στην οικονομία.

Στο κρίσιμο σημείο του Καουμπ, κοντά στο Κόμπλεντς, το βάθος του πλωτού τμήματος του ποταμού έφτασε την Παρασκευή μόλις τα 25 εκατοστά, επίπεδο αντίστοιχο με το ιστορικό ρεκόρ χαμηλής στάθμης του 2018, πριν σημειώσει μικρή ανάκαμψη.

Οι αρχές εκτιμούν ότι η πλήρης διακοπή της ναυσιπλοΐας είναι απίθανη, ωστόσο οι εταιρείες μεταφορών θα χρειαστεί να μειώσουν τα φορτία των πλοίων, γεγονός που μπορεί να οδηγήσει σε αυξημένο κόστος μεταφοράς και προβλήματα στην εφοδιαστική αλυσίδα.

Προβλήματα σε γεωργία, ενέργεια και ύδρευση

Η πτώση της στάθμης του Δούναβη έχει προκαλέσει σοβαρά προβλήματα σε αρκετές χώρες. Σε περιοχές της Σερβίας και της Ρουμανίας, τα νερά του ποταμού έφτασαν στα χαμηλότερα επίπεδα των τελευταίων 30 ετών.

Η Ουγγαρία αναγκάστηκε να θέσει εκτός λειτουργίας τον μοναδικό πυρηνικό της σταθμό λόγω προβλημάτων στην ψύξη των εγκαταστάσεων, ενώ η Σερβία περιόρισε την παραγωγή σε θερμοηλεκτρικούς σταθμούς εξαιτίας της έλλειψης νερού.

Στη Ρουμανία, οι αρχές προχώρησαν σε ελεγχόμενη έκρηξη βράχου στις όχθες του Δούναβη, προκειμένου να αυξηθεί η ροή του νερού προς τον πυρηνικό σταθμό της Τσερναβόντα.

{https://www.youtube.com/watch?v=m-6pxoKHOXs}

Την ίδια στιγμή, ο Πάδος, ο μεγαλύτερος ποταμός της Ιταλίας, κατέγραψε ιστορικά χαμηλή στάθμη κοντά στην Κρεμόνα. Οι αρχές αύξησαν το επίπεδο συναγερμού για την ξηρασία σε ολόκληρη την κοιλάδα του Πάδου, ενώ οι ειδικοί προειδοποιούν για πιθανές επιπτώσεις στην παροχή πόσιμου νερού.

Η μειωμένη ροή του ποταμού επέτρεψε επίσης την εισχώρηση θαλασσινού νερού στην κοίτη του, προκαλώντας προβλήματα στο οικοσύστημα και στους αγρότες που χρησιμοποιούν τα νερά του για άρδευση.

Μελέτες επιστημόνων της ομάδας World Weather Attribution δείχνουν ότι δεν υπάρχει σαφής μακροχρόνια τάση μείωσης των βροχοπτώσεων σε μεγάλο μέρος της Ευρώπης. Ωστόσο, η ανθρωπογενής κλιματική αλλαγή αυξάνει την εξάτμιση λόγω των υψηλότερων θερμοκρασιών, κάνοντας τις περιόδους ξηρασίας συχνότερες και πιο έντονες.

Οι υψηλές θερμοκρασίες αυξάνουν επίσης τη ζήτηση νερού για οικιακή χρήση, γεωργία και βιομηχανία, επιβαρύνοντας περαιτέρω τα διαθέσιμα αποθέματα.

Η ευρωπαϊκή υπηρεσία κλιματικής παρακολούθησης Copernicus έχει επισημάνει ότι η μεγάλη ξηρασία του 2022 συνέβαλε στην αύξηση των δασικών πυρκαγιών στην Ευρώπη, οι οποίες με τη σειρά τους οδήγησαν σε υψηλότερες εκπομπές άνθρακα.

Με πληροφορίες του BBC