Η Πανσέληνος του Αυγούστου 2026 θα πραγματοποιηθεί τα ξημερώματα της 28ης Αυγούστου, στις 00:18 ώρα Ελλάδας, όταν η Σελήνη θα βρίσκεται ακριβώς απέναντι από τον Ήλιο σε σχέση με τη Γη, φωτίζοντας πλήρως τον νυχτερινό ουρανό.

Η φετινή Πανσέληνος αποκτά ιδιαίτερο ενδιαφέρον, καθώς θα συνοδευτεί από μια εντυπωσιακή μερική έκλειψη Σελήνης, η οποία θα είναι ορατή σε μεγάλες περιοχές της Αμερικής, αλλά και σε τμήματα της Ευρώπης και της Αφρικής μεταξύ των οποίων στη χώρα μας. Κατά τη διάρκεια του φαινομένου, η Γη θα παρεμβληθεί ανάμεσα στον Ήλιο και τη Σελήνη, ρίχνοντας τη σκιά της στον σεληνιακό δίσκο.

Η Πανσέληνος του Αυγούστου είναι γνωστή ως «Φεγγάρι του Οξύρρυγχου». Η ονομασία προέρχεται από τις ιθαγενείς φυλές της Βόρειας Αμερικής και συνδέεται με την εποχή κατά την οποία οι οξύρρυγχοι, μεγάλα ψάρια των Μεγάλων Λιμνών και της λίμνης Σαμπλέιν, αλιεύονταν ευκολότερα στα τέλη του καλοκαιριού, σύμφωνα με το Old Farmer’s Almanac.

Οι αυτόχθονες Κρι αποκαλούσαν την πανσέληνο του Αυγούστου και «Flying Up Moon», δηλαδή «Φεγγάρι της Πρώτης Πτήσης», καθώς συμπίπτει με την περίοδο που τα νεαρά πουλιά κάνουν τις πρώτες τους πτήσεις. Άλλες ιθαγενείς κοινότητες χρησιμοποιούσαν διαφορετικές ονομασίες, όπως «Φεγγάρι του Καλαμποκιού» (Corn Moon), «Φεγγάρι της Συγκομιδής» (Harvest Moon) και «Φεγγάρι του Άγριου Ρυζιού» (Ricing Moon), καθώς αυτή είναι η εποχή της ωρίμανσης και της συγκομιδής πολλών καλλιεργειών. Στην Αγγλία, η πανσέληνος του Αυγούστου είναι επίσης γνωστή ως «Lightning Moon» (Φεγγάρι των Κεραυνών), μια ονομασία που συνδέεται με τις έντονες καταιγίδες και τα συχνά ηλεκτρικά φαινόμενα που εκδηλώνονται στα τέλη του καλοκαιριού.

Πανσέληνος Αυγούστου 2026: Αντίστροφη μέτρηση για τη μερική έκλειψη Σελήνης

Οι παρατηρητές του ουρανού θα μπορούν να απολαύσουν την Πανσέληνο του Οξύρρυγχου ήδη από το βράδυ της 27ης Αυγούστου, όταν η Σελήνη θα ανατείλει από τον ανατολικό ορίζοντα λίγο μετά τη δύση του ηλίου. Την πρώτη ώρα μετά την ανατολή της, το φεγγάρι θα αποκτήσει μια χαρακτηριστική κιτρινοπορτοκαλί απόχρωση, καθώς τα μπλε μήκη κύματος του φωτός του διασκορπίζονται στην ατμόσφαιρα της Γης μέσω του φαινομένου που είναι γνωστό ως σκέδαση Rayleigh. Παράλληλα, η Σελήνη θα φαίνεται και μεγαλύτερη από το συνηθισμένο όσο βρίσκεται χαμηλά στον ορίζοντα, εξαιτίας της λεγόμενης «ψευδαίσθησης της Σελήνης» (Moon Illusion). Πρόκειται για ένα οπτικό φαινόμενο που κάνει τον ανθρώπινο εγκέφαλο να αντιλαμβάνεται το φεγγάρι ως μεγαλύτερο όταν βρίσκεται κοντά σε κτίρια, βουνά ή άλλα αντικείμενα του ορίζοντα, σε σχέση με όταν ανεβαίνει ψηλότερα στον ουρανό.

Η ώρα για το ματωμένο φεγγάρι του Αυγούστου

Λίγες ώρες μετά την πανσέληνο, η Γη θα βρεθεί ανάμεσα στον Ήλιο και τη Σελήνη, δημιουργώντας μια μερική έκλειψη. Στο μέγιστο του φαινομένου, έως και 96% του σεληνιακού δίσκου θα καλυφθεί από τη σκιά της Γης, αποκτώντας τη χαρακτηριστική κοκκινωπή απόχρωση που δίνει στις εκλείψεις την ονομασία «Ματωμένο Φεγγάρι». Το βράδυ της 27ης προς 28η Αυγούστου, οι παρατηρητές θα μπορούν να διακρίνουν και άλλα εντυπωσιακά ουράνια σώματα.

Η Πανσέληνος του Οξύρρυγχου δεν θα είναι το μοναδικό εντυπωσιακό θέαμα στον νυχτερινό ουρανό. Όσοι στρέψουν το βλέμμα τους λίγο ψηλότερα από τη Σελήνη θα μπορέσουν να διακρίνουν το περίφημο Θερινό Τρίγωνο που σχηματίζεται από τρία από τα λαμπρότερα αστέρια του καλοκαιρινού ουρανού. Τα δύο χαμηλότερα αστέρια είναι ο Αλτάιρ (Altair) και ο Ντένεμπ (Deneb), που ανήκουν στους αστερισμούς του Αετού (Aquila) και του Κύκνου (Cygnus) αντίστοιχα. Στην κορυφή του τριγώνου δεσπόζει η Βέγα (Vega), το λαμπρότερο αστέρι του αστερισμού της Λύρας (Lyra). Το Θερινό Τρίγωνο αποτελεί ένα από τα πιο χαρακτηριστικά σημεία αναφοράς του καλοκαιρινού ουρανού, διευκολύνοντας τόσο τους έμπειρους όσο και τους νέους παρατηρητές να προσανατολιστούν.

Κοιτάζοντας προς τα δυτικά λίγο μετά τη δύση του Ηλίου, θα ξεχωρίζει η Αφροδίτη, που θα λάμπει χαμηλά πάνω από τον ορίζοντα. Κοντά της θα διακρίνεται και ο Στάχυς (Spica), το φωτεινότερο αστέρι του αστερισμού της Παρθένου. Το ζευγάρι αυτό θα παραμείνει ορατό για λιγότερο από δύο ώρες μετά τη δύση του Ηλίου, πριν χαθεί κάτω από τον ορίζοντα.

Λίγες ώρες αργότερα, ο Κρόνος θα ανατείλει ως ένα από τα πιο λαμπρά αντικείμενα του νυχτερινού ουρανού, με το χαρακτηριστικό Τετράγωνο του Πήγασου να δεσπόζει ψηλότερα. Οι εντυπωσιακοί δακτύλιοι του πλανήτη θα είναι πλέον περισσότερο ανοιχτοί προς τη Γη, προσφέροντας καλύτερη θέα σε όσους διαθέτουν τηλεσκόπιο.

Οι πρωινοί παρατηρητές θα ανταμειφθούν επίσης λίγο πριν από την ανατολή της 28ης Αυγούστου. Χαμηλά στον ανατολικό ορίζοντα θα λάμπει ο Δίας, ενώ ψηλότερα θα διακρίνεται ο κοκκινωπός Άρης, ανάμεσα στα αστέρια του αστερισμού των Διδύμων. Κοντά τους θα ανατέλλει και ο γνώριμος αστερισμός του Ωρίωνα, προαναγγέλλοντας την επιστροφή των χειμερινών αστερισμών στον ουρανό.

Η Πανσέληνος του Αυγούστου 2026 προσφέρει μια σπάνια ευκαιρία για τους φίλους της αστρονομίας να παρακολουθήσουν στην πράξη τη «χορογραφία» του Ηλιακού Συστήματος. Κατά τη διάρκεια της μερικής σεληνιακής έκλειψης, η σκιά της Γης θα διασχίσει τον σεληνιακό δίσκο, αποκαλύπτοντας με εντυπωσιακό τρόπο την κίνηση των ουράνιων σωμάτων. Όσοι αγαπούν τη φωτογραφία μπορούν να εκμεταλλευτούν την περίσταση και να απαθανατίσουν τη Σελήνη με φωτογραφική μηχανή DSLR ή mirrorless και τηλεφακό. Μάλιστα, αξίζει να συνεχίσουν τις λήψεις και τις επόμενες ημέρες, ώστε να παρατηρήσουν πώς οι μεταβαλλόμενες σκιές αλλάζουν σταδιακά την όψη της.

Χρήσιμες συμβουλές για τη φωτογράφιση της Πανσελήνου του Αυγούστου 2026

• Χρησιμοποιήστε τρίποδο, ώστε η μηχανή να παραμένει απόλυτα σταθερή.
• Επιλέξτε τηλεχειριστήριο ή χρονοδιακόπτη λήψης, για να αποφύγετε τους κραδασμούς κατά το πάτημα του κουμπιού.
• Μια εφαρμογή αστρονομίας στο κινητό μπορεί να σας βοηθήσει να εντοπίσετε με ακρίβεια το σημείο από όπου θα ανατείλει η Σελήνη.
• Για φωτογραφίες τοπίου με τη Σελήνη στον ορίζοντα είναι κατάλληλοι φακοί 12-50 mm, ενώ για κοντινές λήψεις των κρατήρων και της επιφάνειάς της προτείνονται τηλεφακοί 400 mm ή μεγαλύτεροι.
• Η Σελήνη φαίνεται εντυπωσιακά μεγαλύτερη όταν βρίσκεται χαμηλά στον ορίζοντα, δίπλα σε κτίρια ή φυσικά τοπία, λόγω της γνωστής οπτικής ψευδαίσθησης της «Σεληνιακής Ψευδαίσθησης».
• Εκείνη την ώρα αποκτά συχνά και μια ζεστή πορτοκαλοκίτρινη απόχρωση, αποτέλεσμα της σκέδασης του φωτός στην ατμόσφαιρα της Γης. Όταν ανέβει ψηλότερα στον ουρανό, η εικόνα της γίνεται πιο φωτεινή και καθαρή, προσφέροντας την κλασική όψη της Πανσελήνου.

Πηγή: space.com