Ο Βασίλης Γκουρογιάννης γεννήθηκε το 1951 και μεγάλωσε στο χωριό Γρανίτσα Ιωαννίνων. Αποφοίτησε από το Λύκειο Ιωαννίνων. Σπούδασε στη Νομική Σχολή Θεσσαλονίκης. Από το 1977 έως πρόσφατα υπήρξε μαχόμενος δικηγόρος στην Αθήνα. Έγραψε ποιήματα, διηγήματα, μυθιστορήματα. Έχει βραβευτεί με έγκυρα βραβεία λογοτεχνίας. Αρθρογραφεί σε έντυπα και ηλεκτρονικά μέσα. Έργα του έχουν μεταφραστεί σε ξένες γλώσσες. Είναι παντρεμένος και πατέρας δύο παιδιών. Το μυθιστόρημά του Τα κιάλια του Βασίλι Τσουικόφ, που κυκλοφόρησε πρόσφατα από τις Εκδόσεις Μεταίχμιο, μας έδωσε την αφορμή για την ακόλουθη συνέντευξη. Από το Μεταίχμιο κυκλοφορούν επίσης τα βιβλία του: Κόκκινο στην πράσινη γραμμή, Αναψηλάφηση, Σενάριο αθανασίας, Από την άλλη γωνία, Βέβηλη πτήση και Διηγήσεις παραφυσικών φαινομένων.

Πώς αρχίζει η προετοιμασία της συγγραφής ενός βιβλίου;

Η συγγραφή ενός λογοτεχνικού βιβλίου –έπειτα από κάποια χρόνια σιωπής– ετοιμάζεται όπως προετοιμάζεται η έκρηξη ενός ηφαιστείου που συσσωρεύει λάβα και κανείς δεν γνωρίζει τι είδους ορυκτά υλικά θερμαίνονται στην ψυχή του συγγραφέα και πότε και πώς θα αναβλύσουν και τι δοχείο θα υποδεχτεί αυτή τη λάβα να της δώσει τη γλυπτή μορφή της, δηλαδή τη γραφή, που είναι κάθε φορά μοναδική για κάθε βιβλίο.

Τι σας ώθησε να γράψετε το μυθιστόρημα Τα κιάλια του Βασίλι Τσουικόφ;

Δεν μπορώ να προσδιορίσω κάποια αιτία ή αφορμή που με ώθησε να γράψω αυτό το βιβλίο. Ήταν μια υποσυνείδητη διαδικασία και, για να το συνδέσω με την προηγούμενη ερώτησή σας, θα έλεγα ότι ήταν η στιγμή όπου υπερχείλισε η λάβα εντός μου και έπρεπε να βγει.

Ο τίτλος του είναι συμβολικός ή δηλώνει κάτι κυριολεκτικά;

Σχετικά με τον τίτλο Τα κιάλια του Βασίλι Τσουικόφ, αντιλαμβάνομαι ότι εκ πρώτης όψεως είναι παράδοξος και ακατανόητος για τον αναγνώστη. Πρέπει κατ’ αρχάς να εξηγήσω ποιος ήταν ο Βασίλι Τσουικόφ: Γενναίος Ρώσος στρατάρχης του σοβιετικού στρατού, που ως στρατηγός-διοικητής του Στάλινγκραντ κατόρθωσε το… ακατόρθωτο: σταμάτησε τους Γερμανούς στην ισοπεδωμένη πόλη, σε μία από τις μεγαλύτερες και φονικότερες μάχες στην Ιστορία, και ακολούθως τους συνέτριψε μεταστρέφοντας την πορεία του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου. Στο πλαίσιο της μυστικής στρατιωτικής βοήθειας που έστειλε η μεταπολεμική Σοβιετική Ένωση προς τους κομμουνιστές αντάρτες, κάποιος αντάρτης θεώρησε ότι περιήλθαν στα χέρια του τα κιάλια του θρυλικού στρατάρχη. Αυτά ήταν το υπαρξιακό και ιδεολογικό έρεισμα της ζωής του. Επομένως, τα κιάλια είναι το κυριότερο σύμβολο του μυθιστορήματος που εξηγείται στο τέλος του βιβλίου.

Δεν ήθελα έναν ήρωα συμπαθητικό, ήθελα κάποιον να είναι αντίγραφο της νεοελληνικής πραγματικότητας που κανιβαλίζει τον εαυτό της.

Ο ήρωας του μυθιστορήματος έχει τα στοιχεία του τοκογλύφου που θέλει να εκμεταλλευτεί τους άλλους. Υπάρχουν ακόμα και σήμερα τέτοιοι τύποι στην ελληνική κοινωνία;

Ο ήρωας του μυθιστορήματος έχει μια ρημαγμένη ζωή την οποία ο ίδιος κανιβαλίζει, όπως και η γλώσσα κανιβαλίζει το βιβλίο. Δεν ήθελα έναν ήρωα συμπαθητικό, ήθελα κάποιον να είναι αντίγραφο της νεοελληνικής πραγματικότητας που κανιβαλίζει τον εαυτό της μέσα από φαντασιώσεις, αγώνες, προδοσίες, αντιφάσεις. Αδικαίωτοι, αλλά με τις μεγάλες μας ευθύνες. Τα άλλα είναι επουσιώδη.

Γιατί το κράτος δεν τιμώρησε τους δωσίλογους και τους τοκογλύφους;

Δεν τιμώρησε δωσίλογους και μαυραγορίτες, διότι τους χρειάστηκε για να στήσει την εξουσία του κράτους, την οποία θεώρησε ότι μπορούσε να χάσει από τους φιλοσοβιετικούς κομμουνιστές.

Ο Μάο, ο Δημητρώφ, ο Λένιν είναι διατηρημένοι μέσα στα μαυσωλεία. Ποιος είναι ο λόγος που τους βαλσάμωσαν και τους διατηρούν ακόμη;

Είναι η αθεϊστική λατρεία των σοσιαλιστών ηρώων και διανοουμένων και η ανάγκη να υπάρχουν σύμβολα προς μίμηση. Καμιά διαφορά με τη λατρεία που αποδίδεται στους αγίους των μεταφυσικών θρησκειών. Ένα και το αυτό!

Γράφετε ότι μετά την περεστρόικα δεν υπάρχει πλέον ασφάλεια και βεβαιότητα σε τίποτε. Και πού βαδίζει ο κόσμος μας;

Η περεστρόικα ήταν ένας σεισμός που γκρέμισε τις αστραφτερές βιτρίνες του υπαρκτού σοσιαλισμού και όλα τα πολύτιμα κρύσταλλα που βρίσκονταν μέσα είτε έσπασαν είτε ράγισαν – και το ραγισμένο κρύσταλλο δεν κολλάει. Σχετικά με το ερώτημα «πού πάει ο κόσμος», θα αναθέσω την απάντηση στον μέγα Ηράκλειτο: Τα πάντα ρει και ουδέν μένει. Και μετά, πάλι όλα από την πρώτη αρχή της δημιουργίας του κόσμου!

Ο άνθρωπος, τονίζετε, πρέπει να διαβάζει. Διαβάζουν σήμερα οι Έλληνες;

Η πλειονότητα των ούτως ή άλλως ολίγων αναγνωστών διαβάζει με διάθεση να ψυχαγωγηθεί ή μάλλον να… ξεχαστεί από τα προβλήματα, παρά να στοχαστεί και να… θυμηθεί.

Παλιά έβλεπες στις καφετέριες, στο μετρό, στο λεωφορείο να διαβάζουν βιβλία. Τώρα όλοι παίζουν με τα κινητά. Δεν υπάρχει καμία αντίσταση στην τεχνολογία;

Υπάρχει μια φράση στο μυθιστόρημά μου που σχολιάζει αυτό το (παγκόσμιο) φαινόμενο: «…ασχολούνται με τα κινητά τους, με αυτές τις μηχανές… της αμηχανίας, διότι δεν έχουν την ψυχική δύναμη να κοιτάξουν τον απέναντι άγνωστο συνάνθρωπό τους κατευθείαν στα μάτια…».

Λέτε, ο νεκρός είναι ο μόνος που δεν το ξέρει. Οι άλλοι το μαθαίνουν και τον θάβουν. Μπορείτε να σχολιάσετε αυτά τα αλληγορικά λόγια;

Πόσοι και πόσοι άνθρωποι δεν βιώνουν τη ζωή τους συναισθηματικά νεκροί, χωρίς προορισμό, αλλά ενταφιασμένοι επάνω από το χώμα, σε όρθια στάση, και κινούνται και μιλούν και θησαυρίζουν; Ποια διαφορά έχει ο κάτω από το χώμα θάνατός τους με τον πάνω από το χώμα;

Είστε ικανοποιημένος από την πορεία σας στα ελληνικά γράμματα;

Όταν σκέφτομαι ότι μεγάλωσα στη δεκαετία του ’50 σε αγροτοκτηνοτροφική οικογένεια, με πατέρα πρωτομάστορα της πέτρας και μάνα αγρότισσα και κτηνοτρόφο, και εγώ έκανα το ίδιο μέχρι τις πρώτες τάξεις του Γυμνασίου, είδα αυτοκίνητο στα έξι μου χρόνια, θάλασσα στα δώδεκα και λογοτεχνικά βιβλία διάβασα από τις βιβλιοθήκες του Γυμνασίου και από τα καροτσάκια των πλανόδιων βιβλιοπωλητών στις παραλίμνιες εμποροπανηγύρεις των Ιωαννίνων, πώς να μην είμαι ευχαριστημένος.

Τι θα προτείνατε στους αναγνώστες που θα διαβάσουν τη συνέντευξή σας;

Να με κατανοήσουν και να με εντάξουν στον χρόνο μου και στον χώρο μου.

Δείτε εδώ συνεντεύξεις του κ.Ιντζέμπελη