Η απόφαση του Ανωτάτου Δικαστηρίου των Ηνωμένων Πολιτειών να ακυρώσει τους γενικούς δασμούς που είχε επιβάλει ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ στις εισαγωγές από σχεδόν κάθε εμπορικό εταίρο των ΗΠΑ, συμπεριλαμβανομένων δασμών 15% στην Ευρωπαϊκή Ένωση, προκαλεί νέα κύματα αβεβαιότητας στο διατλαντικό εμπόριο, ακριβώς τη στιγμή που η Ευρώπη ήλπιζε να επικεντρωθεί σε άλλα κρίσιμα ζητήματα.

Όπως αναφέρουν οι nytimes, παρά το γεγονός ότι πολλοί Ευρωπαίοι αξιωματούχοι χαιρέτισαν την απόφαση, παραμένουν σοβαρά ερωτήματα σχετικά με την εφαρμογή της: θα επιστραφούν οι δασμοί που έχουν ήδη εισπραχθεί; Και πώς θα αντικατασταθούν μακροπρόθεσμα οι προηγούμενοι δασμοί; Ο ίδιος ο Ντόναλντ Τραμπ έχει προαναγγείλει ότι θα συνεχίσει να επιβάλλει δασμούς 15% τους επόμενους μήνες, επικαλούμενος «νομικά ελεγμένες» διαδικασίες, δημιουργώντας ένα κλίμα αβεβαιότητας που ήδη ανησυχεί ευρωπαϊκές επιχειρήσεις.

Παρακολούθηση από την Ευρωπαϊκή Ένωση

Οι Ευρωπαίοι αξιωματούχοι παρακολουθούν στενά τις εξελίξεις. Η Ursula von der Leyen είχε καταλήξει πέρυσι σε συμφωνία με τον Ντόναλντ Τραμπ για καθορισμό δασμών 15% σε πολλά ευρωπαϊκά προϊόντα, αλλά η συμφωνία παραμένει σε εκκρεμότητα στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο.

Η διαδικασία αντιμετώπισε καθυστερήσεις, όπως κατά την πρόσφατη ένταση γύρω από τη Γροιλανδία, και τώρα οι Ευρωπαίοι νομοθέτες καλούνται να επανεξετάσουν το πακέτο υπό το φως της απόφασης του Ανωτάτου Δικαστηρίου. Ο Bernd Lange, επικεφαλής της αρμόδιας επιτροπής στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, συγκάλεσε έκτακτη συνεδρίαση για να αξιολογήσει τις επιπτώσεις της δικαστικής απόφασης και να συζητήσει τη συνέχιση της συμφωνίας.

{https://x.com/berndlange/status/2024877951913787449}

Γεωπολιτικές επιπτώσεις

Η απόφαση δημιουργεί ανησυχία ότι η αβεβαιότητα στο εμπόριο μπορεί να αποσπάσει την προσοχή από άλλες στρατηγικές προτεραιότητες της Ευρώπης. Ο πόλεμος στην Ουκρανία παραμένει κορυφαίο ζήτημα, καθώς οι Αμερικανοί και οι Ευρωπαίοι αξιωματούχοι προσπαθούν να διατηρήσουν τη στήριξη προς το Κίεβο και να πιέσουν για ειρηνευτικές διαδικασίες, χωρίς σημαντική πρόοδο μέχρι στιγμής.

Επιπλέον, οι σχέσεις με την Κίνα αποτελούν κρίσιμο σημείο, ειδικά όσον αφορά την ασφάλεια εφοδιασμού σε στρατηγικές πρώτες ύλες, όπως οι σπάνιες γαίες, που δεν πρέπει να εξαρτώνται αποκλειστικά από ένα μόνο ασιατικό κράτος. Η Ευρωπαϊκή Ένωση και οι Ηνωμένες Πολιτείες έχουν κοινό συμφέρον να διασφαλίσουν αυτά τα κρίσιμα αγαθά, ενώ η εμπορική ένταση μπορεί να καθυστερήσει τέτοιες πρωτοβουλίες.

Αβεβαιότητα για τις επιχειρήσεις

Οι Ευρωπαίοι επιχειρηματίες ζητούν σταθερότητα και προβλεψιμότητα στη διατλαντική σχέση. Η BusinessEurope, μια από τις μεγαλύτερες εμπορικές ενώσεις στις Βρυξέλλες, τόνισε μετά την απόφαση ότι η αβεβαιότητα σχετικά με τους δασμούς και τις μελλοντικές κινήσεις της αμερικανικής κυβέρνησης μπορεί να δυσκολέψει τον σχεδιασμό επιχειρηματικών στρατηγικών.

Ο Γιορν Φλεκ από το Ατλαντικό Συμβούλιο προειδοποιεί ότι η κυβέρνηση Τραμπ θα χρησιμοποιήσει πιθανότατα υπάρχοντα εμπορικά εργαλεία, όπως έρευνες για εθνική ασφάλεια ή αθέμιτες πρακτικές, για να διατηρήσει δασμούς. Παρά την αβεβαιότητα, μακροπρόθεσμα η δικαστική απόφαση μπορεί να οδηγήσει σε μεγαλύτερη σταθερότητα, περιορίζοντας την αυθαίρετη διακριτική ευχέρεια της κυβέρνησης στις εμπορικές πολιτικές αποφάσεις.

Σημεία ελπίδας και προοπτικές

Ο Brando Benifei, πρόεδρος της αντιπροσωπείας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου για τις σχέσεις με τις Ηνωμένες Πολιτείες, χαρακτήρισε την απόφαση του Ανωτάτου Δικαστηρίου ως «ένδειξη ελπίδας και ζωντάνιας στο σύστημα ελέγχων και ισορροπιών». Παράλληλα, η Ευρωπαϊκή Ένωση συνεχίζει να προσπαθεί να βρει τρόπους να συνδυάσει την ανάγκη για σταθερότητα στις εμπορικές σχέσεις με τη διαχείριση γεωπολιτικών προκλήσεων.

«Οι Ευρωπαίοι ηγέτες φαίνεται ότι έχουν μάθει να προσαρμόζονται και να διαχειρίζονται την αβεβαιότητα, διασφαλίζοντας ότι τα κρίσιμα ζητήματα –όπως ο πόλεμος στην Ουκρανία και οι σχέσεις με την Κίνα– παραμένουν στο επίκεντρο, ακόμη και όταν το εμπόριο κυριαρχεί στην ατζέντα», τονίζει.

Η ΕΕ καλείται να διατηρήσει την ικανότητα να επιτυγχάνει στρατηγικούς στόχους, ενώ παράλληλα να διαχειρίζεται τις πιέσεις από τη διατλαντική πλευρά, σε μια εποχή γεωπολιτικής και οικονομικής αστάθειας.