Μεγάλη νίκη για το ακροδεξιό AfD δείχνουν τα exit polls στη Σαξονία-Άνχαλτ καθώς συγκεντρώνει 44,5% στις εκλογές στο κρατίδιο της Γερμανίας, ενώ το CDU του Φρίντριχ Μερτς ακολουθεί με μόλις 18,5%. Λίγο μετά την ανακοίνωση των αποτελεσμάτων ξέσπασαν σε πανηγυρισμούς οι υποστηρικτές του AfD.

{https://x.com/EricLDaugh/status/2096632660944666949}

«Πολιτικός σεισμός στο Μαγδεμβούργο και πανηγυρισμοί στο AfD: Το κόμμα θριαμβεύει στις περιφερειακές εκλογές της Σαξονίας-Άνχαλτ και αναδεικνύεται, με μεγάλη διαφορά, στην ισχυρότερη πολιτική δύναμη του νέου τοπικού κοινοβουλίου. Σύμφωνα με την πρώτη πρόβλεψη του ARD στις 18:00, το κόμμα του επικεφαλής υποψηφίου Ούλριχ Ζίγκμουντ (35 ετών) συγκεντρώνει 44,5%, σημειώνοντας άνοδο περίπου 24 ποσοστιαίων μονάδων.

Πρόκειται για μια ξεκάθαρη νίκη. Θα καταφέρει, όμως, τελικά το AfD του Ζίγκμουντ —το οποίο χαρακτηρίζεται από την Υπηρεσία Προστασίας του Συντάγματος ως «αποδεδειγμένα ακροδεξιό»— να πετύχει τον στόχο που είχε θέσει, δηλαδή «45% συν Χ»;

Αντίθετα, σε μεγάλη απόσταση βρίσκεται το CDU. Το κόμμα του πρωθυπουργού Σβεν Σούλτσε (47 ετών) περιορίζεται περίπου στο 18% και καταλαμβάνει μόλις τη δεύτερη θέση, χάνοντας περίπου 18 ποσοστιαίες μονάδες. Πρόκειται για ιστορική συντριβή, με την ατμόσφαιρα στην εκλογική συγκέντρωση του CDU να θυμίζει κηδεία» αναφέρει η Bild.

Το SPD χάνει επίσης περίπου μισή ποσοστιαία μονάδα και περιορίζεται στο 8%.

Οι μόνοι που ενισχύονται είναι οι Πράσινοι, οι οποίοι συγκεντρώνουν 9%, σημειώνοντας άνοδο τριών μονάδων. Το κόμμα της Αριστεράς φτάνει στο 9,5%, ενώ το BSW, με ποσοστό 5%, δίνει ακόμη μάχη για την είσοδό του στο τοπικό κοινοβούλιο.

Αντίθετα, το FDP δεν καταφέρνει να εκλεγεί ξανά, καθώς συγκεντρώνει μόλις 2%. Έτσι, όχι μόνο μένει εκτός κοινοβουλίου αλλά αποχωρεί και από την κυβέρνηση. Οι Φιλελεύθεροι κατατάσσονται πλέον στα υπόλοιπα μικρότερα κόμματα, τα οποία δεν κατορθώνουν να ξεπεράσουν το όριο εισόδου του 5%.

Με αυτόν τον τρόπο επιβεβαιώθηκε η αναμενόμενη στροφή προς τα δεξιά στην ανατολική Γερμανία. Καθοριστικό ρόλο διαδραμάτισε το κλίμα αντίδρασης που επικρατεί στη Σαξονία-Άνχαλτ σχεδόν απέναντι σε όλα: στον καγκελάριο Φρίντριχ Μερτς, ο οποίος μόλις την Πέμπτη αποδοκιμάστηκε στο Μπράουνσμπεντρα με συνθήματα «Φύγε! Φύγε!», στη δημόσια ραδιοτηλεόραση, στους αλλοδαπούς, στις διατλαντικές αξίες, αλλά και στους Δυτικογερμανούς.

Σύμφωνα με το Infratest Dimap, τέσσερα ήταν τα σημαντικότερα θέματα που καθόρισαν την ψήφο: η απώλεια εμπιστοσύνης προς το CDU, το SPD, το FDP και τα υπόλοιπα παραδοσιακά κόμματα, η κοινωνική ασφάλεια, η οικονομία και το μεταναστευτικό.

Είναι, ωστόσο, αλήθεια ότι η προεκλογική εκστρατεία του πρωθυπουργού της Σαξονίας-Άνχαλτ, Σβεν Σούλτσε, ήταν απογοητευτική. Άτονος, διστακτικός και χωρίς ξεκάθαρο πολιτικό στίγμα, ο υποψήφιος του CDU πέρασε σχεδόν απαρατήρητος. Αντίθετα, ο επικεφαλής υποψήφιος του AfD, Ούλριχ Ζίγκμουντ, κατάφερε να κινητοποιήσει τις μάζες και, όπως φάνηκε, να εκφράσει τις ανησυχίες πολλών πολιτών.

Παραμένει άγνωστο ποιος θα κυβερνήσει στο εξής τη Σαξονία-Άνχαλτ. Το AfD φαSiegmundleader of the AfD44.5%Schulzeleader of the CDU18.0% πιθανότατα δεν θα εξSiegmundleader of the AfD44.5% εξασφαλίσει την απόλυτη πλειοψηφία. Από την άλλη, το CDU θα έπρεπε να συνεργαστεί με όλα τα υπόλοιπα κόμματα, συμπεριλαμβανομένης της Αρισς —διαδόχου του πρώην κυβερνώντος κόμματος SED της Ανατολικής Γερμανίας— χωρίς να είναι βέβαιο ότι ακόμη και αυτό θα αρκούσε.

«Αυτό θα σήμαινε το τέλος του τείχους προστασίας προς τα αριστερά και την αρχή της απώλειας της σημασίας των κυβερνήσεων», δήλωσε στην BILD ο 77χρονος δημοσκόπος Κλάους-Πέτερ Σέπνερ.

Το βέβαιο είναι ότι ο εκλογικός σεισμός στην ανατολική Γερμανία θα προκαλέσει ισχυρές πολιτικές αναταράξεις και στο Βερολίνο.. Για τον κυβερνητικό συνασπισμό Χριστιανοδημοκρατών και Σοσιαλδημοκρατών προμηνύονται ιδιαίτερα δύσκολες ημέρες.

Μια εκλογική μάχη με εθνικές διαστάσεις

Η Σαξονία-Άνχαλτ, με περίπου 2,1-2,2 εκατομμύρια κατοίκους, αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα των επίμονων διαφορών που εξακολουθούν να υπάρχουν μεταξύ ανατολικών και δυτικών κρατιδίων της Γερμανίας.

Τρεις και πλέον δεκαετίες μετά την επανένωση της χώρας, το οικονομικό και κοινωνικό χάσμα δεν έχει εξαλειφθεί πλήρως. Η περιοχή εξακολουθεί να αντιμετωπίζει προβλήματα που σχετίζονται με την οικονομική ανάπτυξη, τις αμοιβές, τη δημογραφική συρρίκνωση και την αίσθηση πολιτικής απομάκρυνσης που διατηρεί μέρος του πληθυσμού.

Σε αυτό το περιβάλλον, η AfD έχει καταφέρει να μετατρέψει τη δυσαρέσκεια σε πολιτική δυναμική, επενδύοντας σε ζητήματα όπως η μετανάστευση, η ασφάλεια, η οικονομία και η κριτική προς το πολιτικό κατεστημένο.

Η σημερινή αναμέτρηση, επομένως, δεν αντιμετωπίζεται απλώς ως μια περιφερειακή εκλογική διαδικασία. Αποτελεί ένα ακόμη τεστ για την αντοχή των παραδοσιακών κομμάτων και την έκταση της εκλογικής επιρροής της γερμανικής ακροδεξιάς.

Μπορεί η AfD να κυβερνήσει;

Ακόμη και σε περίπτωση που η AfD κατακτήσει την πρώτη θέση, το μεγάλο ερώτημα θα είναι εάν μπορεί να μετατρέψει την εκλογική της επιτυχία σε κυβερνητική εξουσία.

Οι συσχετισμοί που θα διαμορφωθούν στο νέο κρατιδιακό κοινοβούλιο θα καθορίσουν τις πιθανές συνεργασίες. Και εδώ βρίσκεται μία από τις μεγαλύτερες προκλήσεις για την AfD, καθώς η συμμετοχή της σε κυβερνητικούς συνασπισμούς εξακολουθεί να αποτελεί εξαιρετικά ευαίσθητο ζήτημα για τα υπόλοιπα κόμματα.

Έτσι, ακόμη και μια εντυπωσιακή εκλογική πρωτιά μπορεί να οδηγήσει σε δύσκολες διαπραγματεύσεις για τον σχηματισμό κυβέρνησης.

Το αποτέλεσμα θα μπορούσε, επομένως, να δημιουργήσει ένα παράδοξο: η AfD να αναδειχθεί πρώτη δύναμη, χωρίς να είναι σε θέση να κυβερνήσει.

Πλήγμα για τον Φρίντριχ Μερτς;

Η εξέλιξη έχει ιδιαίτερη πολιτική σημασία και για τον καγκελάριο Φρίντριχ Μερτς.

Οι Χριστιανοδημοκράτες βρίσκονται αντιμέτωποι με την ενίσχυση της AfD σε μια περιοχή όπου το κόμμα της ακροδεξιάς εμφανίζεται πλέον να έχει σημαντικό προβάδισμα. Μια βαριά εκλογική ήττα θα μπορούσε να ενισχύσει τη συζήτηση για τη στρατηγική που ακολουθεί η κυβέρνηση απέναντι στην AfD, αλλά και για το κατά πόσο τα παραδοσιακά κόμματα μπορούν να ανακτήσουν ψηφοφόρους που στρέφονται προς τα δεξιά.

Το ζήτημα είναι ιδιαίτερα κρίσιμο καθώς η AfD δεν περιορίζεται πλέον σε ένα περιθωριακό πολιτικό ρεύμα. Σε τμήματα της ανατολικής Γερμανίας έχει εξελιχθεί σε ισχυρή εκλογική δύναμη και διεκδικεί πλέον ανοιχτά πρωταγωνιστικό ρόλο.

Έξι πιθανά σενάρια για την επόμενη ημέρα

Το εκλογικό αποτέλεσμα θα ανοίξει μια σειρά από διαφορετικές πιθανότητες για τον σχηματισμό κυβέρνησης στη Σαξονία-Άνχαλτ.

Το πρώτο και πιο ηχηρό σενάριο είναι μια καθαρή επικράτηση της AfD με ισχυρή κοινοβουλευτική παρουσία. Σε αυτή την περίπτωση, η πολιτική πίεση προς τα υπόλοιπα κόμματα θα είναι ιδιαίτερα μεγάλη.

Ένα δεύτερο σενάριο είναι η AfD να αναδειχθεί πρώτη δύναμη, αλλά να μην εξασφαλίσει την απαιτούμενη πλειοψηφία. Τότε θα ξεκινήσει μια περίπλοκη διαδικασία αναζήτησης κυβερνητικού συνασπισμού.

Παράλληλα, η κατανομή των εδρών μπορεί να οδηγήσει σε διαφορετικούς συνδυασμούς συνεργασιών μεταξύ των υπόλοιπων κομμάτων, με στόχο να αποκλειστεί η AfD από την εξουσία.

Το κρίσιμο στοιχείο θα είναι επομένως όχι μόνο το ποιος θα έρθει πρώτος, αλλά και ποια κόμματα θα περάσουν το όριο εισόδου στο κρατιδιακό κοινοβούλιο και πόσες έδρες θα συγκεντρώσει το καθένα.

Από την Ανατολική Γερμανία στο Βερολίνο

Η Σαξονία-Άνχαλτ αποτελεί εδώ και χρόνια ένα από τα κρατίδια όπου η πολιτική μετατόπιση προς την AfD είναι ιδιαίτερα έντονη. Η σημερινή κάλπη μπορεί να λειτουργήσει ως βαρόμετρο για ευρύτερες εξελίξεις στη χώρα.

Μια ισχυρή επίδοση της AfD θα ενίσχυε το επιχείρημα ότι η ακροδεξιά έχει πλέον παγιώσει τη θέση της ως μία από τις βασικές πολιτικές δυνάμεις της Γερμανίας, ενώ θα αύξανε την πίεση στα παραδοσιακά κόμματα να αναπροσαρμόσουν τη στρατηγική τους.

Για τον Μερτς, το αποτέλεσμα θα είναι ένα ακόμη τεστ της κυβερνητικής του πορείας. Για την AfD, μπορεί να αποτελέσει το σημαντικότερο μέχρι σήμερα βήμα προς την πολιτική κανονικοποίηση και την κατάκτηση μεγαλύτερης επιρροής.