Δεκαοκτώ από τις κορυφαίες ναυτιλιακές χώρες του κόσμου – μεταξύ αυτών και η Ελλάδα – εξέδωσαν μια ασυνήθιστα αυστηρή προειδοποίηση, επισημαίνοντας ότι τίθενται σε κίνδυνο οι διεθνείς κανόνες στους οποίους στηρίζεται η παγκόσμια ναυτιλία, απειλώντας να διασπάσουν τόσο τις ναυτιλιακές αγορές όσο και το παγκόσμιο εμπόριο.

Σε δημόσια δήλωση με τίτλο In defence of free shipping («Υπεράσπιση της ελεύθερης ναυσιπλοΐας»), η Consultative Shipping Group (CSG), μέλη της οποίας είναι μεταξύ άλλων η Ελλάδα, η Ιαπωνία, η Νότια Κορέα, η Σιγκαπούρη, η Νορβηγία, η Δανία, η Γερμανία και το Ηνωμένο Βασίλειο, αναφέρει ότι οι πόλεμοι, οι διαταραχές σε κρίσιμα θαλάσσια περάσματα, οι «σκιώδεις στόλοι» και τα μέτρα που στρεβλώνουν το εμπόριο σηματοδοτούν διαρθρωτική αλλαγή στο περιβάλλον λειτουργίας της ναυτιλίας. Τα μέλη της ομάδας αντιπροσωπεύουν περισσότερο από το ένα πέμπτο του παγκόσμιου εμπορίου σε όρους χωρητικότητας.

Η ναυτιλία ως κρίσιμη υποδομή

Η CSG υποστηρίζει ότι οι θαλάσσιες μεταφορές πρέπει πλέον να αντιμετωπίζονται ως κρίσιμη υποδομή, στην οποία βασίζονται όχι μόνο το εμπόριο, αλλά και η παγκόσμια επισιτιστική και ενεργειακή ασφάλεια.

Η προειδοποίηση ξεπερνά κατά πολύ την τρέχουσα κρίση γύρω από τα Στενά του Ορμούζ. Η CSG αναφέρθηκε στην πανδημία COVID-19, τον πόλεμο στην Ουκρανία, την ξηρασία στη Διώρυγα του Παναμά και τις συγκρούσεις στη Μέση Ανατολή ως ως διαδοχικές κρίσεις που ανέδειξαν την ευπάθεια των παγκόσμιων εφοδιαστικών αλυσίδων.

Παράλληλα, επισήμανε τα εμπορικά μέτρα που στρεβλώνουν τον ανταγωνισμό, καθώς και τις διαφορετικές εθνικές και περιφερειακές προσεγγίσεις στη ρύθμιση της ναυτιλίας.

Η αβεβαιότητα σχετικά με το αν τα πλοία θα εξακολουθούν να έχουν πρόσβαση σε συγκεκριμένα λιμάνια ή θαλάσσιες διαδρομές επηρεάζει άμεσα τον μακροπρόθεσμο εμπορικό σχεδιασμό, υποστηρίζει η ομάδα, ενώ οι διαφορετικοί κανονισμοί οδηγούν τελικά σε κατακερματισμό των αγορών και σε υψηλότερο κόστος.

Τα θαλάσσια περάσματα ως γεωπολιτικό όπλο

Οι ναυτιλιακές διαδρομές, οι οποίες παλαιότερα αντιμετωπίζονταν σε μεγάλο βαθμό ως ουδέτεροι δίαυλοι εμπορίου, χρησιμοποιούνται όλο περισσότερο ως μέσο γεωπολιτικής πίεσης.

Τα Στενά του Ορμούζ αποτελούν το πιο άμεσο παράδειγμα. Το Ιράν έχει επιδιώξει να ασκήσει μεγαλύτερο έλεγχο στην εμπορική ναυσιπλοΐα μέσω των Στενών, ενώ οι επιθέσεις εναντίον εμπορικών πλοίων έχουν πολλαπλασιαστεί, κλονίζοντας την πεποίθηση ότι τα διεθνή στρατηγικά περάσματα θα παραμένουν ανοιχτά και ασφαλή για την απρόσκοπτη διεξαγωγή του εμπορίου.

Η CSG είναι ένα διεθνές φόρουμ, στο οποίο συμμετέχουν σημαντικές ναυτιλιακές χώρες, και έχει ως στόχο την προώθηση ανοιχτών, δίκαιων και ανταγωνιστικών θαλάσσιων μεταφορών σε παγκόσμιο επίπεδο. Συγκεντρώνει χώρες από την Ευρώπη, την Ασία και τη Βόρεια Αμερική για διαβουλεύσεις σχετικά με βασικές ναυτιλιακές πολιτικές και ρυθμιστικές προκλήσεις.

Οι «σκιώδεις στόλοι»

Η CSG τόνισε ότι η λύση δεν είναι απλώς η θέσπιση περισσότερων κανονισμών, αλλά η συνεπέστερη εφαρμογή των υφιστάμενων διεθνών κανόνων.

Η CSG κάνει ιδιαίτερη αναφορά στη Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας, συμπεριλαμβανομένων των δικαιωμάτων αβλαβούς διέλευσης και διέλευσης από διεθνή στενά, ενώ αναγνώρισε τον Διεθνή Ναυτιλιακό Οργανισμό (IMO) ως τον βασικό διεθνή θεσμό για τη διασφάλιση της ναυσιπλοΐας, της ασφάλειας, της προστασίας και του θεμιτού ανταγωνισμού.

Η ομάδα επέκρινε επίσης την εκρηκτική ανάπτυξη του «σκιώδους στόλου», που δημιουργήθηκε μετά τις κυρώσεις κατά της Ρωσίας και του Ιράν.

Σύμφωνα με την CSG, εκατοντάδες πλοία δραστηριοποιούνται εκτός των καθιερωμένων πλαισίων ασφάλισης, ασφάλειας και διαφάνειας, δημιουργώντας παράλληλα ναυτιλιακά συστήματα που παρακάμπτουν τα περιβαλλοντικά πρότυπα και τους κανόνες ασφαλείας.

«Το αποτέλεσμα είναι ένα σύστημα δύο ταχυτήτων: το ένα διέπεται από κανόνες και το άλλο από αδιαφάνεια», τονίζει η ανακοίνωση.

Εκτιμήσεις της ναυτιλιακής βιομηχανίας ανεβάζουν τον ευρύτερο «σκιώδη» στόλο δεξαμενόπλοιων σε περισσότερα από 1.500 πλοία, αριθμός που πλησιάζει το ένα πέμπτο της παγκόσμιας χωρητικότητας δεξαμενόπλοιων.

Η λύση: περισσότερη διεθνής συνεργασία

Η CSG προτείνει μεγαλύτερη συνεργασία μεταξύ των ναυτιλιακών χωρών, συνεπή εφαρμογή των κανόνων σε όλες τις δικαιοδοσίες, καλύτερη ανταλλαγή πληροφοριών και ενίσχυση της πολιτικής στήριξης προς τους πολυμερείς θεσμούς.

Η ανακοίνωση καταλήγει σε μια άμεση έκκληση προς τα ναυτιλιακά κράτη να υπερασπιστούν την ελευθερία της ναυσιπλοΐας και να αποτρέψουν την παγίωση του κατακερματισμού στα ναυτιλιακά δίκτυα.

«Όταν κατακερματίζονται οι εφοδιαστικές αλυσίδες της ναυτιλίας, κατακερματίζεται μαζί τους και η παγκόσμια οικονομία», προειδοποιεί η CSG.

Με πληροφορίες από splash247.com