Οι ΗΠΑ και μια ομάδα από περιφερειακούς μεσολαβητές συζητούν την πιθανότητα διεξαγωγής ειρηνευτικών συνομιλιών υψηλού επιπέδου με το Ιράν ακόμη και την Πέμπτη, αν και εξακολουθούν να περιμένουν απάντηση από την Τεχεράνη, αναφέρει το Axios, που επικαλείται δύο πηγές.

Ο Ντόναλντ Τραμπ, φαίνεται τις τελευταίες ώρες να ενδιαφέρεται για την ολοκλήρωση του πολέμου, αλλά η κυριαρχία του Ιράν στον Στενό του Ορμούζ περιπλέκει οποιαδήποτε πιθανή στρατηγική για ένα τέλος στην ένταση. Οι ΗΠΑ και το Ισραήλ φέρεται να προτείνουν ένα σχέδιο 15 σημείων για τον τερματισμό του πολέμου και ισχυρίζονται ότι το Ιράν είχε συμφωνήσει σε πολλά από τα βασικά σημεία. Ωστόσο δεν υπάρχει κανένα απτό σημείο που να επιβεβαιώνει οποιαδήποτε τέτοια συμφωνία.

Ο Μπενιαμίν Νετανιάχου από την άλλη ανησυχεί ότι ο Τραμπ μπορεί να καταλήξει σε μια συμφωνία που να μην ανταποκρίνεται στους στόχους του Ισραήλ, να περιλαμβάνει σημαντικές παραχωρήσεις και να περιορίζει την ικανότητα του Ισραήλ να διεξάγει επιθέσεις κατά του Ιράν, αναφέρουν δύο ισραηλινές πηγές.

Μια τρίτη πηγή ανέφερε στο Axios, ότι η ισραηλινή πλευρά είναι επιφυλακτική ως προς το αν το Ιράν είχε προσφέρει πράγματι τις παραχωρήσεις που ισχυρίζονται οι ΗΠΑ. Ο Τραμπ δήλωσε σε δημοσιογράφους στο Οβάλ Γραφείο την Τρίτη οι ΗΠΑ «μιλούν με τους σωστούς ανθρώπους (στο Ιράν) και θέλουν απεγνωσμένα να κάνουν μια συμφωνία». Προς το παρόν, Ιρανοί αξιωματούχοι αρνούνται τους ισχυρισμούς του Τραμπ για παρασκηνιακές διαπραγματεύσεις, αν και έχουν επιβεβαιώσει ότι οι ΗΠΑ έχουν στείλει μηνύματα και προτάσεις.

Το Πακιστάν, που ευελπιστεί να παίξει έναν πιο κεντρικό ρόλο στις διαπραγματεύσεις, έχει διαβιβάσει μηνύματα μεταξύ Τεχεράνης και Ουάσινγκτον μαζί με την Αίγυπτο και την Τουρκία, και έχει δηλώσει ότι «είναι έτοιμο» να φιλοξενήσει ειρηνευτικές συνομιλίες εάν συμφωνήσουν και οι δύο χώρες. Ο Τραμπ κοινοποίησε το μήνυμα του Πακιστάν στο Truth Social, σε ένδειξη του ενδιαφέροντός του για την πραγματοποίηση μιας τέτοιας συνόδου κορυφής.

Εάν τα σχέδια ολοκληρωθούν, ο αντιπρόεδρος Βανς είναι πιθανό να εμπλακεί. «Αλλά δεν είναι σαφές αν υπάρχει κάτι στο οποίο θα μπορούσαμε να εμπλακούμε. Όλοι προσπαθούν να καταλάβουν αν είναι αλήθεια», δήλωσε μια πηγή στο Axios.

Εσωτερικές αναζητήσεις στο Ιράν

Την ίδια ώρα Αμερικανοί αξιωματούχοι λένε ότι η ιρανική κυβέρνηση βρίσκεται σε χάος και δυσκολεύεται να επικοινωνήσει εσωτερικά. Η αβέβαιη κατάσταση του νέου ανώτατου ηγέτη, Μοτζταμπά Χαμενεΐ, προσθέτει στη σύγχυση σχετικά με το ποιος έχει την εξουσία να λαμβάνει αποφάσεις. Εν τω μεταξύ, ορισμένοι Ιρανοί αξιωματούχοι ισχυρίζονται ότι ο Τραμπ προσπαθεί απλώς να ηρεμήσει τις αγορές και να κερδίσει χρόνο για να εκπονήσει τα στρατιωτικά του σχέδια, με ψευδείς ισχυρισμούς για διπλωματική πρόοδο.

Οι ΗΠΑ προετοιμάζουν επίσης επιλογές για πιθανή κλιμάκωση στη Μέση Ανατολή. Αμερικανός αξιωματούχος δήλωσε στο Axios ότι η 82η Αερομεταφερόμενη Μεραρχία του Στρατού των ΗΠΑ είχε λάβει εντολή να αναπτυχθεί στη Μέση Ανατολή με μια ταξιαρχία πεζικού που αποτελείται από αρκετές χιλιάδες στρατιώτες, σύμφωνα με πληροφορίες του Fox News.

Αυτό θα έδινε στις ΗΠΑ μεγαλύτερο περιθώριο για πιθανές χερσαίες επιχειρήσεις.

Το σχέδιο των 15 σημείων

Οι ΗΠΑ έδωσαν στο Ιράν μια πρόταση 15 σημείων για μια πιθανή συμφωνία για τον τερματισμό του πολέμου. Περιλαμβάνει πολλά από τα ίδια αιτήματα που έκαναν οι ΗΠΑ κατά τον τελευταίο γύρο των συνομιλιών στη Γενεύη, για τον πυρηνικό αφοπλισμό του Ιράν.

Ο απεσταλμένος των ΗΠΑ, Στιβ Γουίτκοφ, δήλωσε στον Τραμπ ότι οι Ιρανοί συμφώνησαν σε πολλά βασικά σημεία, συμπεριλαμβανομένης της εγκατάλειψης του αποθέματος εμπλουτισμένου ουρανίου, δήλωσε αμερικανική πηγή στο Axios. Αυτή θα ήταν μια σημαντική παραχώρηση, αλλά δεν είναι σαφές εάν όντως κάποιος με εξουσία στην Τεχεράνη έχει προσφέρει κάτι τέτοιο.

«Ο Στιβ (Γουίτκοφ) και ο Τζάρεντ (Κούσνερ) προσπάθησαν να δημιουργήσουν έναν αξιόπιστο δίαυλο για διαπραγματεύσεις με το Ιράν, αλλά είναι πολύ νωρίς για να πούμε τι θα συμβεί και αν έχουν ένα πραγματικό, βιώσιμο κανάλι», ανέφερε η πηγή.

Οι ΗΠΑ έδωσαν επίσης το σχέδιο των 15 σημείων στο Ισραήλ. Ενώ το έγγραφο ευθυγραμμίζεται με τις θέσεις του, το Ισραήλ είναι εξαιρετικά επιφυλακτικό ως προς το αν το Ιράν θα συμφωνήσει με όλες τις απαιτήσεις του Τραμπ, δήλωσε Ισραηλινός αξιωματούχος.

«Υπάρχει ανησυχία ότι ο Τραμπ θα αποφασίσει να κλείσει μια συμφωνία και να σταματήσει τον πόλεμο ακόμη και αν ικανοποιηθούν μόνο ορισμένα από τα αιτήματά του και να αναβάλει τα υπόλοιπα για αργότερα χωρίς μια σαφή λύση», δήλωσε μια δεύτερη ισραηλινή πηγή.

Οι ΗΠΑ ενημέρωσαν τους Ισραηλινούς ότι το Ιράν είχε συμφωνήσει να εγκαταλείψει το απόθεμα 450 κιλών εμπλουτισμένου ουρανίου κατά 60%, να αποδεχτεί ενισχυμένες επιθεωρήσεις και παρακολούθηση των πυρηνικών εγκαταστάσεών του από τον ΟΗΕ, να περιορίσει το βεληνεκές των βαλλιστικών πυραύλων του και να μειώσει την υποστήριξη προς τους υποστηρικτές του, ανέφερε η πηγή.

Το έγγραφο των 15 σημείων ζητά μηδενικό εμπλουτισμό ουρανίου στο Ιράν, ανέφερε μια ισραηλινή πηγή. Η αμερικανική πλευρά δήλωσε ότι το Ιράν είχε συμφωνήσει να αναστείλει τον εμπλουτισμό, αλλά δεν είναι σαφές για πόσο καιρό. Επίσης ασαφές παραμένει, το ποιος φέρεται να ανέλαβε αυτές τις δεσμεύσεις εκ μέρους του Ιράν. Το καθεστώς έχει απορρίψει στο παρελθόν πολλές από αυτές τις απαιτήσεις των ΗΠΑ και οι ισραηλινές μυστικές υπηρεσίες πιστεύουν ότι εξακολουθεί να υπάρχει μεγάλο χάσμα μεταξύ των θέσεων των ΗΠΑ και του Ιράν.

Ωστόσο ακόμα και στα κορυφαία επίπεδα της κυβέρνησης Τραμπ, πολύ λίγοι άνθρωποι γνωρίζουν τι πραγματικά συμβαίνει όσον αφορά την προσέγγιση του Ιράν.

Μια πηγή ανέφερε ότι οι Γουίτκοφ και Κούσνερ μιλούσαν απευθείας με τον Τραμπ, με λίγους άλλους να γνωρίζουν. Οι Ισραηλινοί συγκέντρωσαν πληροφορίες τις τελευταίες ημέρες που υποδηλώνουν ότι «κάτι έβραζε» μεταξύ των ΗΠΑ και του Ιράν, αλλά τίποτα πιο συγκεκριμένο από αυτό, δήλωσαν αξιωματούχοι.

Ο Βανς ενημέρωσε τον Νετανιάχου με περισσότερες λεπτομέρειες τη Δευτέρα, περίπου την ίδια στιγμή που ο Τραμπ άρχισε να μιλάει δημόσια για προσέγγιση στο Ιράν. Ωστόσο, μια ισραηλινή πηγή και μια δεύτερη πηγή που γνωρίζει τη διπλωματία δήλωσαν ότι οι ΗΠΑ περιμένουν μια απόφαση από τους Ιρανούς, πιθανώς και από τον ίδιο τον Χαμενεΐμ σχετικά με το αν θα πραγματοποιήσουν συνομιλίες αυτή την εβδομάδα.

Δεν είναι σαφές εάν οι πλευρές θα εκπροσωπηθούν από τον Βανς και τον Μοχάμεντ Μπάγκερ Γκαλιμπάφ, τον πρόεδρο του ιρανικού κοινοβουλίου, ο οποίος θεωρείται από τον Λευκό Οίκο ως ο πιθανώς διαμεσολαβητής υψηλότερου επιπέδου, ή από κατώτερους αξιωματούχους. Μία από τις μεσολαβούσες χώρες πρότεινε επίσης, σύμφωνα με το Axios, προσωρινή εκεχειρία για να επιτρέψει λεπτομερείς διαπραγματεύσεις, αλλά η κυβέρνηση Τραμπ προτιμά να διαπραγματεύεται υπό πίεση προς το παρόν, σύμφωνα με δύο Ισραηλινούς αξιωματούχους.

Πληροφορίες αναφέρουν επίσης, πως Αμερικανοί και Ισραηλινοί αξιωματούχοι σχεδιάζουν άλλες δύο έως τρεις εβδομάδες πολέμου, ανεξάρτητα από το αν θα διεξαχθούν συνομιλίες. Η εκπρόσωπος του Λευκού Οίκου, Καρολίν Λίβιτ, δήλωσε σε ανακοίνωσή της πως «Καθώς ο Πρόεδρος Τραμπ και οι διαπραγματευτές του διερευνούν αυτή τη νέα δυνατότητα διπλωματίας, η Επιχείρηση Epic Fury συνεχίζεται αμείωτη για την επίτευξη των στρατιωτικών στόχων που έχουν τεθεί από τον Αρχηγό και το Πεντάγωνο».

Αξιωματούχος του Λευκού Οίκου περιέγραψε την κατάσταση ως «ρευστή»: Ο Τραμπ θέλει να δει αν μπορεί να επιτευχθεί συμφωνία, αλλά «αν όχι, θα επιστρέψουμε στους βομβαρδισμούς» δήλωσε και ανέστειλε τα προγραμματισμένα πλήγματα σε ιρανικούς σταθμούς παραγωγής ενέργειας, αλλά μόνο μέχρι την Παρασκευή.

Διαβάστε όλες τις εξελίξεις στο Liveblog του Dnews

Με πληροφορίες του Axios