Στην Άρτα, η έννοια της διοικητικής ευθύνης φαίνεται να καταρρέει με εκκωφαντικό τρόπο. Η δημοτική αρχή του δημάρχου Αρταίων, Χριστόφορου Σιαφάκα, επέλεξε συνειδητά να ανοίξει την παιδική χαρά στην πλατεία Σκουφά χωρίς το αυτονόητο και νομικά επιβεβλημένο: την επίσημη πιστοποίηση καταλληλότητας.Δεν πρόκειται για μια απλή γραφειοκρατική εκκρεμότητα, αλλά για μια συνειδητή παραβίαση ενός σαφούς θεσμικού πλαισίου που υπάρχει ακριβώς για να διασφαλίζει την ασφάλεια των παιδιών. Και το πιο ανησυχητικό στοιχείο δεν είναι η πράξη αυτή καθαυτή, αλλά το γεγονός ότι επιβεβαιώνεται από την ίδια τη δημοτική αρχή, η οποία με την ανακοίνωσή της παραδέχεται ότι η πλήρης αποκατάσταση και η πιστοποίηση μετατίθενται στο μέλλον, μετά την ολοκλήρωση διαγωνιστικής διαδικασίας, την ώρα που ο χώρος ήδη λειτουργεί.
Η εικόνα που διαμορφώνεται είναι απολύτως ξεκάθαρη: η λειτουργία προηγείται της νομιμότητας και η ασφάλεια τίθεται σε δεύτερη μοίρα. Σε ένα πεδίο όπου δεν χωρούν εκπτώσεις, η επιλογή αυτή συνιστά επικίνδυνο προηγούμενο. Το θεσμικό πλαίσιο στην Ελλάδα είναι σαφές και δεν αφήνει περιθώρια ερμηνειών. Η λειτουργία παιδικών χαρών διέπεται από συγκεκριμένες υπουργικές αποφάσεις και προϋποθέτει υποχρεωτικά την ύπαρξη πιστοποίησης καταλληλότητας έπειτα από ελέγχους αρμόδιων φορέων. Χωρίς αυτήν, ένας χώρος δεν μπορεί να θεωρείται ασφαλής ούτε νόμιμος. Δεν υπάρχει ενδιάμεση κατάσταση, δεν υπάρχει «προσωρινή λειτουργία». Υπάρχει είτε πλήρης συμμόρφωση είτε παραβίαση.
Τι λέει ο νόμος – και τι αγνοείται
Το θεσμικό πλαίσιο στην Ελλάδα είναι σαφές και αυστηρό:
- Η λειτουργία παιδικών χαρών ρυθμίζεται από την Υπουργική Απόφαση 28492/2009 και τις μεταγενέστερες τροποποιήσεις της.
- Η πιστοποίηση καταλληλότητας είναι υποχρεωτική και προκύπτει μόνο μετά από ελέγχους από:
- την Τεχνική Υπηρεσία του Δήμου
- διαπιστευμένο φορέα ελέγχου
- αρμόδια επιτροπή της Αποκεντρωμένης Διοίκησης
- Χωρίς αυτή την πιστοποίηση, οι παιδικές χαρές δεν πρέπει να λειτουργούν και σε πολλές περιπτώσεις Δήμοι σε όλη τη χώρα τις κρατούν κλειστές μέχρι να εκδοθεί.
Παρά τα δεδομένα αυτά, η δημοτική αρχή Σιαφάκα προχώρησε σε μια επιλογή που εκθέτει τη διοίκηση σε όλα τα επίπεδα. Ο δήμαρχος Αρταίων ενέκρινε τη λειτουργία γνωρίζοντας την απουσία πιστοποίησης, αποδεχόμενος στην πράξη ένα ρίσκο που δεν περιορίζεται σε πολιτικό επίπεδο, αλλά αγγίζει τον πυρήνα της διοικητικής και ενδεχομένως ποινικής ευθύνης. Σε περίπτωση ατυχήματος, τα ερωτήματα δεν θα είναι θεωρητικά. Θα είναι συγκεκριμένα και αμείλικτα, και θα αφορούν το ποιος επέτρεψε τη λειτουργία ενός χώρου χωρίς τις προβλεπόμενες εγγυήσεις ασφάλειας.
Η λειτουργία ενός δημόσιου χώρου χωρίς τις απαιτούμενες προδιαγραφές δεν συνιστά απλώς μια διοικητική παράλειψη. Μπορεί να εγείρει ζητήματα έκθεσης ανηλίκων σε κίνδυνο, παράβασης καθήκοντος και ευθύνης για σωματικές βλάβες, εφόσον προκύψει περιστατικό. Σε αυτό το πλαίσιο, η πιθανότητα εισαγγελικής παρέμβασης δεν μπορεί να θεωρηθεί ακραίο σενάριο, αλλά μια θεσμική εξέλιξη που θα μπορούσε να ενεργοποιηθεί εφόσον υπάρξουν καταγγελίες ή γεγονότα που θα αναδείξουν το ζήτημα στην πραγματική του διάσταση.
Η επίκληση «μικρής κλίμακας παρεμβάσεων» από την πλευρά του Δήμου δεν αλλάζει την ουσία. Στον τομέα των παιδικών χαρών δεν υπάρχουν ημίμετρα. Ένας χώρος είτε είναι πιστοποιημένος είτε είναι δυνητικά επικίνδυνος. Το γεγονός ότι ο ίδιος ο Δήμος αναγνωρίζει πως η παιδική χαρά είχε κλείσει λόγω ζημιών, και παρ’ όλα αυτά την επαναλειτουργεί χωρίς πλήρη αποκατάσταση και χωρίς πιστοποίηση, δεν συνιστά διαχείριση κατάστασης αλλά αποδοχή κινδύνου.
Ακόμη πιο προβληματική είναι η προσπάθεια να δικαιολογηθεί η επιλογή αυτή μέσω της αναφοράς σε έργο 630.000 ευρώ για την αναβάθμιση των παιδικών χαρών. Η ύπαρξη χρηματοδότησης δεν μπορεί να λειτουργεί ως άλλοθι για πρόχειρες λύσεις, αλλά αντίθετα θα έπρεπε να επιβάλλει την αυστηρή τήρηση των διαδικασιών μέχρι την πλήρη ολοκλήρωση και πιστοποίηση των υποδομών. Αντί αυτού, επιλέγεται μια ενδιάμεση κατάσταση που εκθέτει τη διοίκηση και δημιουργεί εύλογες ανησυχίες.
Την ίδια στιγμή, η προσπάθεια μετάθεσης της ευθύνης στους πολίτες μέσω εκκλήσεων για «σεβασμό των χώρων» δεν απαντά στο βασικό πρόβλημα. Η ασφάλεια δεν είναι θέμα συμπεριφοράς των χρηστών, ούτε εξαρτάται από εξωτερικούς παράγοντες όπως η κακοκαιρία ή οι βανδαλισμοί. Είναι αποκλειστική υποχρέωση της διοίκησης να διασφαλίζει ότι οι χώροι που παραδίδονται στο κοινό είναι πλήρως ελεγμένοι, πιστοποιημένοι και ασφαλείς.
Στην Άρτα, η κόκκινη γραμμή φαίνεται να έχει ήδη ξεπεραστεί. Η υπόθεση της παιδικής χαράς στην πλατεία Σκουφά δεν αποτελεί μια απλή αστοχία, αλλά ένα σαφές δείγμα μιας διοικητικής αντίληψης όπου η εικόνα προηγείται της ουσίας και η νομιμότητα τίθεται σε δεύτερη μοίρα. Οι γονείς έχουν κάθε λόγο να αναρωτιούνται αν η ασφάλεια των παιδιών τους αντιμετωπίστηκε ως διαπραγματεύσιμη παράμετρος.
Γιατί όταν ανοίγεις μια παιδική χαρά χωρίς πιστοποίηση, δεν πρόκειται για ένα απλό λάθος. Πρόκειται για παραβίαση κανόνων, για συνειδητή ανάληψη ρίσκου και για μια επιλογή που εκθέτει ανήλικους σε πιθανό κίνδυνο. Και αυτό δεν είναι απλώς θέμα πολιτικής κριτικής. Είναι ζήτημα νομιμότητας και, ενδεχομένως, δικαιοσύνης.