Οι κοινωνικές ισορροπίες στην Ήπειρο αλλάζουν δραματικά τα τελευταία χρόνια, με το δημογραφικό πρόβλημα να αναδεικνύεται στην πιο σοβαρή απειλή για τη συνοχή της τοπικής μας κοινωνίας. Το Περιφερειακό Συμβούλιο αφιέρωσε μεγάλο μέρος της πρόσφατης συνεδρίασής του σε αυτό το ζήτημα, φιλοξενώντας τον καθηγητή Δημογραφίας και διευθυντή του Ινστιτούτου Δημογραφικών Ερευνών, Βύρωνα Κοτζαμάνη. Η τοποθέτησή του έφερε στο φως την πραγματική διάσταση της υπογεννητικότητας και της γήρανσης, προκαλώντας έντονες συζητήσεις σε όλους τους νομούς, από την Άρτα μέχρι τα Ιωάννινα.
Όπως καταγράφει το artinos.gr, η κοινωνική πραγματικότητα αποτυπώνεται ανάγλυφα στα στατιστικά στοιχεία του περασμένου έτους. Το 2024, ολόκληρη η Ήπειρος είδε να έρχονται στη ζωή μόλις 1.790 παιδιά, ενώ την ίδια περίοδο χάθηκαν 4.192 συμπολίτες μας. Αυτή η τεράστια διαφορά είχε ως αποτέλεσμα τη μείωση του πληθυσμού κατά 2.300 άτομα μέσα σε δώδεκα μήνες. Πρόκειται για μια συνεχή αιμορραγία που αποδυναμώνει τις τοπικές κοινότητες, επηρεάζει την οικονομική ζωή και στερεί ζωντάνια από την περιοχή μας.
Στην ομιλία του, ο κ. Κοτζαμάνης ανέλυσε τον τρόπο με τον οποίο άλλαξε η δομή της ελληνικής οικογένειας τις τελευταίες δεκαετίες. Οι γυναίκες που γεννήθηκαν γύρω στο 1960 αποκτούσαν κατά μέσο όρο περισσότερα από δύο παιδιά, διατηρώντας σταθερό τον πληθυσμό. Αντίθετα, οι γενιές της δεκαετίας του 1980 εκτιμάται ότι θα ολοκληρώσουν τον αναπαραγωγικό τους κύκλο με περίπου 1,4 παιδιά ανά γυναίκα. Η τάση αυτή, σε συνδυασμό με το γεγονός ότι πολλοί νέοι φεύγουν για τις μεγάλες πόλεις, αφήνει πίσω της μια κοινωνία με υψηλά ποσοστά γήρανσης.
Οι επιπτώσεις αυτών των αλλαγών αγγίζουν κάθε πτυχή της καθημερινότητας, από τη λειτουργία των σχολείων και των δομών υγείας μέχρι την αγορά εργασίας και τη βιωσιμότητα του ασφαλιστικού. Ο καθηγητής τόνισε ότι για να αναστραφεί αυτή η πορεία, απαιτούνται άμεσες και στοχευμένες πολιτικές στήριξης των νέων ζευγαριών. Η ενίσχυση της απασχόλησης, η δημιουργία υποδομών για τα παιδιά και η εξασφάλιση συνθηκών που θα επιτρέψουν στους νέους να μείνουν και να δημιουργήσουν στον τόπο τους, αποτελούν τις μόνες ουσιαστικές λύσεις για το μέλλον της Ηπείρου.