Η κατάργηση του καθεστώτος απαλλαγής για δέματα αξίας έως 150 ευρώ και η επιβολή τέλους 3 ευρώ ανά κατηγορία προϊόντος αναμένεται να αυξήσει το κόστος των αγορών, επιχειρώντας παράλληλα να περιορίσει την αθρόα εισροή φθηνών προϊόντων από ασιατικές πλατφόρμες ηλεκτρονικού εμπορίου.

Έκρηξη στις εισαγωγές μικροδεμάτων

Σε εφαρμογή τίθεται από την 1η Ιουλίου 2026 ο νέος κανονισμός της ΕΕ για τα μικροδέματα από Shein, Temu και άλλες πλατφόρμες ηλεκτρονικού εμπορίου εκτός Ευρωπαϊκής Ένωσης. Με τη νέα ρύθμιση καταργείται το καθεστώς de minimis για τα δέματα αξίας κάτω των 150 ευρώ, τα οποία πλέον θα επιβαρύνονται με τέλος ύψους 3 ευρώ.

Στόχος της παρέμβασης είναι να τεθεί ένα πιο αυστηρό πλαίσιο στην ανεξέλεγκτη εισροή εκατομμυρίων πακέτων που καταφθάνουν κάθε χρόνο στην ευρωπαϊκή αγορά από κινεζικούς κολοσσούς του ηλεκτρονικού εμπορίου.

Τα στοιχεία που ανησυχούν τις ευρωπαϊκές αρχές

Η Ελληνική Συνομοσπονδία Εμπορίου και Επιχειρηματικότητας (ΕΣΕΕ) έχει επισημάνει τη ραγδαία αύξηση των δεμάτων χαμηλής αξίας που εισέρχονται στην ΕΕ. Σύμφωνα με τα στοιχεία της, το 2025 οι εισαγωγές μικροδεμάτων ξεπέρασαν τα 5,88 δισ. τεμάχια, έναντι 4,67 δισ. το 2024.

Η εκτόξευση είναι ακόμη πιο εντυπωσιακή αν συγκριθεί με τα προηγούμενα χρόνια: από 1,39 δισ. αντικείμενα το 2022, ο αριθμός αυξήθηκε στα 2,44 δισ. το 2023, στα 4,67 δισ. το 2024 και σχεδόν στα 6 δισ. το 2025.

Σύμφωνα με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, τα δέματα αξίας έως 150 ευρώ αντιστοιχούν στο 97,9% του συνολικού αριθμού των αποστολών που διακινούνται στην ΕΕ, αν και αντιπροσωπεύουν μόλις το 2,1% της συνολικής αξίας των εισαγόμενων προϊόντων. Η μέση αξία κάθε μικροδέματος υπολογίζεται στα 8,86 ευρώ.

Οι ενστάσεις για τους ελέγχους

Η ΕΣΕΕ εκτιμά ότι περίπου το 65% των δεμάτων δηλώνονται με χαμηλότερη αξία από την πραγματική, προκειμένου να αποφεύγονται τελωνειακοί δασμοί και έλεγχοι συμμόρφωσης.

Παράλληλα, τονίζει ότι η συνεχής αύξηση των εισαγωγών χαμηλής αξίας δημιουργεί σοβαρές προκλήσεις για την εποπτεία της ψηφιακής αγοράς, καθώς μεγάλο μέρος των προϊόντων εισέρχεται στην ΕΕ μέσω διασυνοριακών πλατφορμών χωρίς να είναι εφικτός ο πλήρης έλεγχός τους πριν φτάσουν στην ενιαία αγορά.

Ανησυχίες διατυπώνονται και για την εφαρμογή του μέτρου. Όπως έχει επισημάνει ο αντιπρόεδρος του Εμπορικού Συλλόγου Αθήνας, Μάκης Σαββίδης, θα απαιτηθεί μια διαδικασία τυποποίησης ώστε να καταγράφονται σωστά τα επιμέρους προϊόντα κάθε δέματος και να επιβάλλεται η αντίστοιχη χρέωση.

Πώς τα 3 ευρώ μπορούν να γίνουν 6 ή και 12 ευρώ

Ο νέος κανονισμός, που φέρει την υπογραφή της προέδρου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, προβλέπει την επιβολή προσωρινού δασμού 3 ευρώ ανά είδος προϊόντος και όχι ανά δέμα.

Αυτό σημαίνει ότι ο δασμός δεν υπολογίζεται στο σύνολο της παραγγελίας, αλλά σε κάθε διαφορετική κατηγορία προϊόντος που περιλαμβάνεται στο πακέτο.

Για παράδειγμα, εάν μια παραγγελία περιλαμβάνει μία μεταξωτή μπλούζα και δύο μάλλινες μπλούζες, οι τελωνειακές αρχές αναγνωρίζουν δύο διαφορετικές κατηγορίες προϊόντων. Παρότι πρόκειται για ένα ενιαίο δέμα, η επιβάρυνση ανέρχεται στα 6 ευρώ, δηλαδή 3 ευρώ για κάθε κατηγορία.

Εάν το πακέτο περιλαμβάνει τρεις ή τέσσερις διαφορετικές κατηγορίες ειδών, το τέλος μπορεί να φτάσει στα 9 ή ακόμη και στα 12 ευρώ, αυξάνοντας σημαντικά το τελικό κόστος της αγοράς.

Το μεταβατικό μέτρο έως το 2028

Ο προσωρινός δασμός των 3 ευρώ θα εφαρμόζεται σε όλα τα μικροδέματα που εισέρχονται στην Ευρωπαϊκή Ένωση από την 1η Ιουλίου 2026 έως την 1η Ιουλίου 2028.

Η συγκεκριμένη επιβάρυνση έχει μεταβατικό χαρακτήρα και ενδέχεται να παραταθεί, εφόσον κριθεί απαραίτητο από τις ευρωπαϊκές αρχές.

Τι θα ακολουθήσει

Μετά τη λειτουργία του νέου τελωνειακού κόμβου δεδομένων της Ευρωπαϊκής Ένωσης, το προσωρινό τέλος αναμένεται να αντικατασταθεί από το κανονικό σύστημα τελωνειακών δασμών που θα εφαρμόζεται με πιο αυτοματοποιημένο και στοχευμένο τρόπο στις εισαγωγές από τρίτες χώρες.

Η μετάβαση αυτή αποτελεί μέρος της ευρύτερης στρατηγικής της ΕΕ για την ενίσχυση των ελέγχων στο ηλεκτρονικό εμπόριο και τη διασφάλιση ίσων όρων ανταγωνισμού μεταξύ ευρωπαϊκών και εξωευρωπαϊκών επιχειρήσεων.