Η νότια Ευρώπη βρίσκεται αντιμέτωπη με μία από τις μεγαλύτερες κρίσεις δασικών πυρκαγιών των τελευταίων δεκαετιών, καθώς οι ανεξέλεγκτες φωτιές που μαίνονται σε Ισπανία και Γαλλία έχουν προκαλέσει μαζικές εκκενώσεις, τεράστιες καταστροφές και κινητοποίηση πρωτοφανούς κλίμακας.

Σύμφωνα με πληροφορίες από το SkyNews, στη Γαλλία έχουν εκκενωθεί περίπου 197.000 κάτοικοι, αριθμός που σύμφωνα με τον υπουργό Εσωτερικών ενδέχεται να αποτελεί τη μεγαλύτερη εκκένωση σε καιρό ειρήνης στην ιστορία της χώρας.

Στην Ισπανία, περισσότεροι από 73.000 άνθρωποι έχουν εγκαταλείψει τις κατοικίες τους, ενώ το υπουργείο Εσωτερικών συνεχίζει να εκδίδει νέες εντολές εκκένωσης. Τις τελευταίες ώρες ζητήθηκε η απομάκρυνση των κατοίκων από επτά ακόμη κοινότητες της κεντρικής Ισπανίας, μεταξύ των οποίων οι La Iglesuela del Tiétar, Sartajada, Almendral de la Cañada, Gavilanes, Mijares, Fresnedilla και Higuera de las Dueñas.

{https://exchange.glomex.com/video/v-dk7vttz5s7cp?integrationId=40599y14juihe6ly}

Σε ορισμένες περιοχές της νοτιοδυτικής Γαλλίας, κάτοικοι και τουρίστες αναγκάστηκαν να εγκαταλείψουν τις εστίες τους ακόμη και με βάρκες, καθώς οι φλόγες περικύκλωσαν τη χερσόνησο Cap Ferret.

Η φωτιά απειλεί το Μπορντό

Ιδιαίτερα δραματική παραμένει η κατάσταση στην περιοχή της Gironde, όπου η μεγάλη πυρκαγιά έχει φτάσει σε απόσταση περίπου 30 χιλιομέτρων από το Μπορντό.

Οι γαλλικές αρχές πραγματοποιούν συνεχείς εκκενώσεις στα δυτικά προάστια της πόλης, με αστυνομικούς να μεταβαίνουν πόρτα-πόρτα προκειμένου να ενημερώσουν τους κατοίκους να απομακρυνθούν άμεσα.

Η νομάρχης της Gironde, Sophie Brocas, έκανε λόγο για πυρκαγιά «πρωτοφανούς μεγέθους», επισημαίνοντας ότι οι ισχυροί άνεμοι την ωθούν προς τη μητροπολιτική περιοχή του Μπορντό.

Η Γαλλία κινητοποιεί στρατό και χιλιάδες πυροσβέστες

Η γαλλική κυβέρνηση προχώρησε σε ιστορικής κλίμακας κινητοποίηση των δυνάμεων πολιτικής προστασίας.

Στην περιοχή αναπτύσσονται συνολικά 1.500 στρατιωτικοί, ενώ περισσότεροι από 1.400 πυροσβέστες, μαζί με 18 εναέρια μέσα και το στρατιωτικό μεταγωγικό αεροσκάφος Airbus A400M Atlas, επιχειρούν αδιάκοπα για τον περιορισμό των πυρκαγιών.

{https://x.com/RT_Visual_on_X/status/2081086713959448814}

Παράλληλα, έχουν διανεμηθεί εκατομμύρια προστατευτικές μάσκες στους κατοίκους, έχουν αναπτυχθεί στρατιωτικά ασθενοφόρα, ενώ έχουν διατεθεί χιλιάδες κρεβάτια εκστρατείας για τη φιλοξενία των εκτοπισμένων.

{https://x.com/LeDirectInfo/status/2081015459265077672}

Ο πρωθυπουργός Σεμπαστιάν Λεκόρνου χαρακτήρισε την κατάσταση στη νοτιοδυτική Γαλλία «ιδιαίτερα κρίσιμη», προειδοποιώντας ότι οι καιρικές προβλέψεις επιδεινώνονται εκ νέου.

«Οι πυρκαγιές έχουν φτάσει σε επίπεδο που δεν έχουμε ξαναδεί ποτέ. Η απόλυτη προτεραιότητά μας είναι η προστασία της ανθρώπινης ζωής», ανέφερε χαρακτηριστικά.

Σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης η Ισπανία

Για πρώτη φορά στην ιστορία της, η Ισπανία κήρυξε κατάσταση εθνικής έκτακτης ανάγκης εξαιτίας δασικών πυρκαγιών.

Τα σοβαρότερα μέτωπα εντοπίζονται στην περιοχή της Άβιλα και δυτικά της Μαδρίτης, όπου περισσότεροι από 400 πυροσβέστες, 50 επίγειες μονάδες και 12 εναέρια μέσα δίνουν μάχη με τις φλόγες.

{https://x.com/RapidReport2025/status/2081059673998762199}

Οι ισπανικές αρχές παραδέχονται ότι οι ισχυροί άνεμοι καθιστούν την εξέλιξη των πυρκαγιών εξαιρετικά απρόβλεπτη, ενώ δύο μεγάλα μέτωπα συγχωνεύθηκαν, δυσκολεύοντας ακόμη περισσότερο τις επιχειρήσεις κατάσβεσης.

Ο πρωθυπουργός Πέδρο Σάντσεθ έκανε λόγο για ένα μικρό «παράθυρο ευκαιρίας» χάρη στην προσωρινή πτώση της θερμοκρασίας, προειδοποιώντας ωστόσο ότι οι επόμενες ώρες θα είναι ιδιαίτερα δύσκολες, καθώς η πορεία των ανέμων παραμένει άγνωστη.

Ένας νεκρός στη Βαλένθια

Τραγική κατάληξη είχε ξεχωριστό περιστατικό πυρκαγιάς κοντά στη Βαλένθια, όπου ένας άνδρας εντοπίστηκε νεκρός μέσα στο αυτοκίνητό του σε χαράδρα στην περιοχή Μανίσες.

Οι αρχές διευκρίνισαν ότι η συγκεκριμένη πυρκαγιά δεν συνδέεται με τα μεγάλα μέτωπα που μαίνονται στην κεντρική Ισπανία.

Την ίδια ώρα, οι μετεωρολογικές συνθήκες αποτελούν τον μεγαλύτερο φόβο των αρχών.

Ανταποκριτές που βρίσκονται κοντά στα πύρινα μέτωπα μεταδίδουν ότι η κατεύθυνση του ανέμου αλλάζει συνεχώς, γεγονός που προκαλεί ταχύτατη μεταβολή της πορείας των φλογών.

Οι ειδικοί προειδοποιούν ότι ακόμη και μικρή αλλαγή της έντασης ή της κατεύθυνσης του ανέμου μπορεί να οδηγήσει τη φωτιά προς κατοικημένες περιοχές ή κρίσιμες υποδομές, όπως το αεροδρόμιο του Μπορντό.

{https://exchange.glomex.com/video/v-dk7v1547rhvd?integrationId=40599y14juihe6ly}

Συγκλονιστικές μαρτυρίες εκτοπισμένων

Οι κάτοικοι των περιοχών γύρω από τη Μαδρίτη περιγράφουν σκηνές που θυμίζουν κινηματογραφική αποκάλυψη.

Ο 27χρονος Ντέιβιντ Ολιβάρες εγκατέλειψε το σπίτι του στο Ρομπλέδο ντε Τσαβέλα λίγα λεπτά πριν οι φλόγες πλησιάσουν την περιοχή.

«Ο ουρανός έγινε πορτοκαλί, παντού υπήρχε μαύρος καπνός, οι άνθρωποι φώναζαν και τα παιδιά έκλαιγαν. Ένιωσα σαν να είχε έρθει το τέλος του κόσμου», περιγράφει.

Η Μαρία Ρόζα Μαρίν, μια συνάδελφος που έφυγε από την κοντινή πόλη Βαλντεμακέδα, συμφώνησε με την ανάμνηση.

«Ο ήλιος ήταν τόσο παράξενος. Δύσκολα μπορούσες να τον δεις. Έμοιαζε με κάτι από τη Βίβλο», είπε.

Σε ένα μαξιλάρι δίπλα της βρισκόταν ο σκύλος της, ο Τζέφρι, ο οποίος συνέχιζε να κοιμάται, ευτυχώς αδιάφορος που βρισκόταν τόσο μακριά από το σπίτι και υπό τόσο δραματικές συνθήκες. Ο Μαρίν, ο Ολιβάρες και περίπου 300 άλλοι άνθρωποι που έφυγαν από τη Ρομπλέντα και τις γύρω πόλεις είχαν περάσει τη νύχτα στο αθλητικό κέντρο στο Λας Ρόζας, όπου οι δημοτικοί υπάλληλοι ετοίμαζαν στοίβες από σάντουιτς με ζαμπόν και οι τοπικοί αστυνομικοί κουβαλούσαν τεράστια μπουκάλια νερό.

Είναι μόνο μερικοί από τους χιλιάδες ανθρώπους που έχουν αναγκαστεί να εγκαταλείψουν τα σπίτια τους ή έχουν λάβει εντολή να τεθούν σε καραντίνα καθώς η κεντρική Ισπανία μάχεται με τεράστιες πυρκαγιές που οι επιστήμονες λένε ότι τροφοδοτούνται από την κλιματική αλλαγή και την άφθονη ξηρή βλάστηση σε μια ήπειρο που θερμαίνεται με περίπου διπλάσιο ρυθμό από τον παγκόσμιο μέσο όρο.

Ο Ντέιβιντ Σάντος, σύμβουλος του Λας Ρόζας για θέματα ασφάλειας και έκτακτης ανάγκης, δήλωσε ότι οι άνθρωποι έφταναν στο κέντρο από τη 1 μ.μ. την Παρασκευή.

«Είναι αρκετά ανήσυχοι και αρκετά αγχωμένοι», είπε. «Μιλάμε για ανθρώπους που έχουν διωχθεί από τα σπίτια και τις πόλεις τους και δεν ξέρουν πότε θα μπορέσουν να επιστρέψουν. Επιπλέον, δεν ξέρουν αν τα σπίτια τους θα είναι άθικτα, επομένως ζουν σε μια κατάσταση αβεβαιότητας».

Ο Σάντος είπε ότι τρεις ψυχολόγοι έκτακτης ανάγκης ήταν διαθέσιμοι στο κέντρο για να βοηθήσουν τους ανθρώπους, καθώς και παραϊατρικό προσωπικό και ένας γιατρός. Για τους νέους, παιχνίδια και βιβλία ήταν διαθέσιμα στον τελευταίο όροφο του αθλητικού κέντρου και υπήρχαν σχέδια να προβληθεί μια ταινία την Κυριακή.

Ο δημοτικός σύμβουλος, ο οποίος έχει επιβλέψει την ανταπόκριση της πόλης σε όλα, από την έντονη χιονόπτωση της καταιγίδας Φιλομένα πριν από πέντε χρόνια μέχρι την πανδημία Covid και τη φιλοξενία μιας μεγάλης εισροής Ουκρανών προσφύγων, δεν είπε τίποτα ακριβώς σε σύγκριση με την πυρκαγιά που ο περιφερειακός πρόεδρος της Μαδρίτης χαρακτήρισε ως «τη χειρότερη πυρκαγιά στην ιστορία της περιοχής μας». Ο Χοσέ Σελάγια, ένας άλλος που έφυγε από το Ρομπλέντο, καθόταν σε ένα κοντινό κοινόχρηστο τραπέζι, προσπαθώντας να φάει ένα ακόμη από τα πολλά σάντουιτς με ζαμπόν.

Ο 61χρονος, ο οποίος είχε φτάσει στο αθλητικό κέντρο αργά το βράδυ της Παρασκευής με τη σύζυγό του, τα δύο παιδιά του, την κουνιάδα του και την πεθερά του, κούνησε το κεφάλι του στην υπόνοια ότι οι πυρκαγιές στην Ισπανία γίνονταν πιο συχνές λόγω της κλιματικής αλλαγής.

«Νομίζω ότι πρόκειται για πλήρη αμέλεια, μια εντελώς λανθασμένη πολιτική από τις κυβερνήσεις – και δεν με νοιάζει ποια κυβέρνηση είναι στην εξουσία», είπε.

«Οι πολιτικές τους δεν έχουν καμία σχέση με το πώς φροντίζαμε τους λόφους: δεν υπάρχουν ζώα να τα βόσκουν τώρα και κανείς να καθαρίζει όλη τη βλάστηση. Δεν αφήνουν τους ανθρώπους να μαζεύουν καυσόξυλα, τα οποία, άλλωστε, είναι εύφλεκτο υλικό».

Ωστόσο, είπε, η αγανάκτηση και η απογοήτευση δεν θα εξυπηρετούσαν κανένα σκοπό αυτή τη στιγμή. Και εκτός αυτού, πρόσθεσε, όλο το προσωπικό και οι εθελοντές στο αθλητικό κέντρο ήταν καταπληκτικοί.

«Δεν έχει νόημα να πληγώνεσαι, γιατί το να θυμώνεις δεν πρόκειται να λύσει τίποτα», είπε η Σελάγια. «Όλοι πρέπει απλώς να αντιμετωπίσουν όσο καλύτερα μπορούν. Όλα εξαρτώνται από τον καιρό τώρα – από το πόσο φυσάει και από ποια κατεύθυνση φυσάει ο άνεμος».

Περισσότεροι από 300 εκτοπισμένοι φιλοξενούνται προσωρινά σε αθλητικά κέντρα, όπου έχουν αναπτυχθεί γιατροί, ψυχολόγοι και εθελοντές για την υποστήριξή τους.

Ρεκόρ καμένων εκτάσεων

Η Γαλλία καταγράφει ήδη τη χειρότερη χρονιά στην ιστορία της όσον αφορά τις δασικές πυρκαγιές, με περισσότερα από 98.000 στρέμματα να έχουν γίνει στάχτη.

Στην Ισπανία έχουν καεί πάνω από 130.000 στρέμματα, ποσότητα κατά περίπου ένα τρίτο μεγαλύτερη από τον ετήσιο μέσο όρο της χώρας.

Σύμφωνα με το Ευρωπαϊκό Σύστημα Πληροφοριών για τις Δασικές Πυρκαγιές (EFFIS), συνολικά 254.388 εκτάρια έχουν καεί στην Ευρωπαϊκή Ένωση από την αρχή του έτους, ενώ η περσινή περίοδος αποτέλεσε τη χειρότερη από το 2002, με περισσότερα από ένα εκατομμύριο εκτάρια καμένης γης.

Η κλιματική αλλαγή επιδεινώνει την κατάσταση

Οι επιστήμονες αποδίδουν την αυξανόμενη ένταση και συχνότητα των πυρκαγιών στην κλιματική αλλαγή.

Τα παρατεταμένα κύματα καύσωνα, οι υψηλές θερμοκρασίες, η παρατεταμένη ξηρασία και η αποξηραμένη βλάστηση δημιουργούν ιδανικές συνθήκες για την ταχεία εξάπλωση των πυρκαγιών.

Η Ευρώπη θερμαίνεται με σχεδόν διπλάσιο ρυθμό από τον παγκόσμιο μέσο όρο, γεγονός που αυξάνει σημαντικά τον κίνδυνο ακραίων φυσικών καταστροφών.

Σύμφωνα με το Ευρωπαϊκό Σύστημα Πληροφοριών για τις Δασικές Πυρκαγιές (EFFIS), η περσινή περίοδος πυρκαγιών ήταν η χειρότερη που έχει καταγραφεί στην Ευρωπαϊκή Ένωση (χρονολογείται από το 2002). 1.079.538 στρέμματα- περίπου ισοδύναμα με την έκταση της Κύπρου – κάηκαν από πυρκαγιές σε αρκετές χώρες της ΕΕ.

Πηγαίνοντας πιο πίσω, η Ευρώπη είχε ιδιαίτερα κακές περιόδους πυρκαγιών το 2003 και το 2017, όταν κάηκαν περισσότερα από 1.100.000 εκτάρια κάθε χρόνο, μια έκταση περίπου ισοδύναμη με το νησί της Τζαμάικα.

Φέτος είναι τουλάχιστον ήδη μια χρονιά ρεκόρ στη Γαλλία: ο υπουργός Εσωτερικών της χώρας δήλωσε νωρίτερα ότι κάηκαν 98.000 στρέμματα το 2026, κάτι που χαρακτήρισε «ιστορικό ρεκόρ».

Συνολικά, 254.388 στρέμματα έχουν καεί στην ΕΕ φέτος, σύμφωνα με το EFFIS.

Οι επιστήμονες λένε ότι τα θερμότερα και ξηρότερα καλοκαίρια της περιοχής της Μεσογείου την θέτουν σε υψηλό κίνδυνο πυρκαγιών. Μόλις ξεκινήσουν οι πυρκαγιές, η ξηρή βλάστηση και οι ισχυροί άνεμοι μπορεί να προκαλέσουν ταχεία εξάπλωσή τους και να ξεφύγουν από τον έλεγχο. Η κλιματική αλλαγή επιδεινώνει αυτόν τον κίνδυνο δημιουργώντας θερμότερες και ξηρότερες συνθήκες υποβάθρου.

Η μετεωρολόγος Κλόε Μπρίμικομπ δήλωσε νωρίτερα στο Sky News ότι αυτό οδηγεί επίσης σε μεγαλύτερες περιόδους παρόμοιων καιρικών καταστάσεων.

Ευρωπαϊκή κινητοποίηση

Η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει ενεργοποιήσει τον μηχανισμό πολιτικής προστασίας, με αρκετές χώρες – μεταξύ των οποίων η Ελλάδα, η Ιταλία, η Πορτογαλία, η Κροατία, η Τσεχία, η Σλοβακία και η Ολλανδία – να αποστέλλουν πυροσβεστικά αεροσκάφη, ελικόπτερα και προσωπικό.

Η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, διαβεβαίωσε ότι η Ευρώπη θα συνεχίσει να στηρίζει τη Γαλλία και την Ισπανία όσο διαρκεί η μάχη με τις φλόγες.

Από την πλευρά του, ο Γάλλος πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν εξέφρασε την ευγνωμοσύνη του προς τις δυνάμεις πρώτης γραμμής και δεσμεύτηκε ότι οι πληγείσες περιοχές θα ανοικοδομηθούν.

«Η Γαλλία είναι ενωμένη απέναντι σε αυτή τη δοκιμασία. Θα ανοικοδομήσουμε, θα αποκαταστήσουμε τις ζημιές και θα είμαστε δίπλα στους πολίτες όσο χρειαστεί», τόνισε.

{https://x.com/EmmanuelMacron/status/2081058742280303075}