
Η εξωτερική πολιτική του Ντόναλντ Τραμπ μοιάζει να κινείται όλο και περισσότερο σε αχαρτογράφητα νερά, με απειλές, αιφνίδιες αλλαγές στάσης και προσωπικές συμμαχίες να διαδέχονται η μία την άλλη.
Όπως επισημαίνει ανάλυση του CNN, ο Ντόναλντ Τραμπ εξακολουθεί να κάνει κινήσεις μεγάλης εμβέλειας στην εξωτερική πολιτική, όμως η εικόνα που διαμορφώνεται στη δεύτερη θητεία του είναι εκείνη μιας ολοένα πιο απρόβλεπτης και ασταθούς αμερικανικής διπλωματίας.
Η λήξη του 60ήμερου μνημονίου κατανόησης με το Ιράν δεν συνοδεύτηκε από την πυρηνική συμφωνία που ο Τραμπ θα μπορούσε να παρουσιάσει ως δικαίωση του πολέμου. Αντίθετα, ο πρόεδρος στράφηκε εναντίον συμμάχων και ταυτόχρονα επιχείρησε να αναθερμάνει τη σχέση του με τον ηγέτη της Βόρειας Κορέας, Κιμ Γιονγκ Ουν.
Από το Ιράν στη Νότια Κορέα και το Ομάν
Ο Τραμπ ανακοίνωσε ότι οι ΗΠΑ θα περιορίσουν τις στρατιωτικές ασκήσεις με τη Νότια Κορέα, επικαλούμενος το κόστος αλλά και την άρνηση της Σεούλ να εμπλακεί στον πόλεμο κατά του Ιράν.
Την ίδια στιγμή, απείλησε ακόμη και με βομβαρδισμό του Ομάν, επειδή το σουλτανάτο συμμετείχε σε διαπραγματεύσεις με την Τεχεράνη για την αποκατάσταση της ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ.
Για τον απόστρατο ναύαρχο του αμερικανικού Πολεμικού Ναυτικού Τζέιμς Σταυρίδης, πρόκειται για κινήσεις που κινούνται προς την αντίθετη κατεύθυνση από εκείνη που θα έπρεπε να ακολουθούν οι ΗΠΑ.
Το CNN υποστηρίζει ότι οι επιθέσεις εναντίον του Ομάν και της Νότιας Κορέας δεν είναι μεμονωμένα περιστατικά, αλλά εντάσσονται σε μια ευρύτερη εξωτερική πολιτική που παραμερίζει διπλωμάτες και ειδικούς και βασίζεται σε μεγάλο βαθμό στο προσωπικό ένστικτο του προέδρου.
Η «λογική» MAGA στις διεθνείς σχέσεις
Η προσέγγιση Τραμπ δίνει ιδιαίτερη αξία στην απρόβλεπτη συμπεριφορά, στις απειλές και στις προσωπικές σχέσεις με ισχυρούς ηγέτες. Οι συμμαχίες, αντίθετα, αντιμετωπίζονται περισσότερο ως συναλλακτικές συμφωνίες, στις οποίες οι εταίροι πρέπει να πληρώνουν περισσότερο για την αμερικανική προστασία.
Αυτή η λογική αποτυπώνεται και στην προσπάθεια του Τζάρεντ Κούσνερ να διασώσει τη συμφωνία για τη Γάζα, αλλά και στις εμπορικές συγκρούσεις με τον Καναδά και άλλους συμμάχους.
Ο πρώην ανώτερος αξιωματούχος του Στέιτ Ντιπάρτμεντ Κρίστοφερ Χιλ προειδοποιεί ότι ο Τραμπ, ο οποίος στην πρώτη θητεία του ήταν γνωστός για την απρόβλεπτη συμπεριφορά του, κινδυνεύει στη δεύτερη να μείνει στην ιστορία ως ένας «πολύ αναξιόπιστος» πρόεδρος.
Το Ιράν αποκαλύπτει τα όρια της στρατηγικής
Η περίπτωση του Ιράν είναι ίσως το χαρακτηριστικότερο παράδειγμα. Παρά τους ισχυρισμούς της κυβέρνησης ότι έχει καταστρέψει τις στρατιωτικές δυνατότητες της Τεχεράνης, ο Τραμπ δεν έχει καταφέρει να επαναφέρει την κατάσταση που υπήρχε πριν από τον πόλεμο, με ανοιχτά και ασφαλή τα Στενά του Ορμούζ.
Το Ιράν, σύμφωνα με το CNN, φαίνεται να προετοιμάζεται για έναν νέο γύρο σύγκρουσης, ενώ δημοσιεύματα αναφέρουν ότι εκμεταλλεύτηκε την παύση των μεγάλων εχθροπραξιών για να αυξήσει την παραγωγή πυραύλων και drones.
Η «χημεία» με τον Κιμ και το προηγούμενο Πούτιν
Η αναθέρμανση της σχέσης με τον Κιμ Γιονγκ Ουν αποτελεί ένα ακόμη στοίχημα. Ο Τραμπ εξακολουθεί να πιστεύει ότι η προσωπική του σχέση με τον Βορειοκορεάτη ηγέτη μπορεί να οδηγήσει σε αποτελέσματα που δεν πέτυχαν οι προηγούμενες κυβερνήσεις.
Ωστόσο, οι προηγούμενες συναντήσεις τους απέφεραν περισσότερες φωτογραφίες παρά συγκεκριμένα αποτελέσματα. Στο μεταξύ, η Βόρεια Κορέα έχει ενισχύσει τα πυρηνικά και πυραυλικά της προγράμματα και έχει έρθει πιο κοντά στη Ρωσία και την Κίνα.
Παρόμοιο είναι το πρόβλημα και με τον Βλαντίμιρ Πούτιν, ο οποίος δεν ακολούθησε το σχέδιο Τραμπ για τον τερματισμό του πολέμου στην Ουκρανία, ενώ ο Σι Τζινπίνγκ εμφανίστηκε να έχει το πάνω χέρι στον εμπορικό πόλεμο με την Κίνα.
Όταν η ανατροπή γίνεται αυτοσκοπός
Παρά την κριτική, το CNN επισημαίνει ότι η ανατροπή της παραδοσιακής αμερικανικής εξωτερικής πολιτικής δεν είναι απαραίτητα αποτυχία με βάση τα κριτήρια του ίδιου του Τραμπ. Σε σημαντικό βαθμό, είναι ο ίδιος ο στόχος του MAGA.
Ο πρόεδρος θεωρεί ότι οι σύμμαχοι εκμεταλλεύονται τις ΗΠΑ, ότι οι διεθνείς οργανισμοί περιορίζουν την αμερικανική ισχύ και ότι το ελεύθερο εμπόριο έβλαψε την αμερικανική οικονομία.
Από αυτή την οπτική, η κυβέρνηση υποστηρίζει ότι η πιο σκληρή και συναλλακτική στάση αποτελεί μια μορφή «ρεπουμπλικανικού ρεαλισμού».
Η επιτυχία του ΝΑΤΟ και το μεγάλο ρίσκο
Υπάρχει, πάντως, ένας τομέας στον οποίο η πίεση του Τραμπ έχει αποδώσει: οι σύμμαχοι του ΝΑΤΟ έχουν δεσμευτεί για σημαντικά υψηλότερες αμυντικές δαπάνες, κάτι που θα μπορούσε μακροπρόθεσμα να ενισχύσει τη Συμμαχία.
Το μεγάλο ερώτημα, όμως, είναι αν η συναλλακτική προσέγγιση μπορεί να διατηρήσει την αμερικανική επιρροή ή αν τελικά θα υπονομεύσει την αξιοπιστία της Ουάσιγκτον.
Όπως καταλήγει η ανάλυση του CNN, η δυσκολία του Τραμπ να τερματίσει τον πόλεμο με το Ιράν με τους δικούς του όρους μπορεί να λειτουργήσει ως αποκάλυψη των αδυναμιών της στρατηγικής του. Και το μεγαλύτερο πρόβλημα για τον Αμερικανό πρόεδρο είναι ότι η εικόνα μιας υπερδύναμης που απειλεί, υποχωρεί και αλλάζει διαρκώς γραμμή μπορεί τελικά να μετατραπεί από εργαλείο πίεσης σε εικόνα αδυναμίας.

