Σαφές μήνυμα προς τη Σερβία έστειλε η Ευρωπαϊκή Ένωση, με αφορμή τις αποφάσεις που έλαβε το Βελιγράδι για την κηδεία του Ράτκο Μλάντιτς, ο οποίος πέθανε σε ηλικία 83 ετών την Πέμπτη 27 Αυγούστου.

Η Ευρωπαία Επίτροπος αρμόδια για τη Διερεύνηση, Μάρτα Κος, τόνισε ότι η εξύμνηση ανθρώπων που έχουν καταδικαστεί για εγκλήματα πολέμου δεν συνάδει με τις αξίες της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Μιλώντας στο πλαίσιο του ετήσιου στρατηγικού φόρουμ στο Μπλεντ της Σλοβενίας, η Κος αναφέρθηκε στον Μλάντιτς, επισημαίνοντας ότι τέτοιες πρακτικές δεν μπορούν να έχουν θέση σε χώρες που επιδιώκουν την ένταξή τους.

Ο Μλάντις πέθανε σε κέντρο κράτησης του ΟΗΕ στη Χάγη. Εξέτιε ισόβια κάθειρξη μετά την καταδίκη του για γενοκτονία, εγκλήματα πολέμου και εγκλήματα κατά τις ανθρωπότητας που διαπράχθηκαν κατά τη διάρκεια του πολέμου της Βοσνίας (1992-1995).

Ο θάνατός του ήρθε λίγες ημέρες μετά την απόρριψη του τελευταίου αιτήματος των σερβικών αρχών να μεταφερθεί σε στρατιωτικό νοσοκομείο στο Βελιγράδι για ιατρική περίθαλψη.

Η απόφαση του Βελιγραδίου για την κηδεία

Η σερβική κυβέρνηση έχει ανακοινώσει ότι ο Μλάντιτς θα κηδευτεί με δημόσια δαπάνη και με στρατιωτικές και κρατικές τιμές. Ο πρόεδρος της Σερβίας, Αλεξάνταρ Βούτσιτς, επέκρινε μάλιστα το δικαστήριο του ΟΗΕ για εγκλήματα πολέμου, κατηγορώντας το για «απολίτιστη συμπεριφορά» επειδή δεν επέτρεψε στον Μλάντιτς να μεταφερθεί στη Σερβία πριν από τον θάνατό του.

Από την πλευρά της, η Μάρτα Κος υπογράμμισε ότι η ΕΕ αντιμετωπίζει τον Μλάντιτς με βάση την καταδικαστική απόφαση εις βάρος του για τη γενοκτονία στη Σρεμπρένιτσα και εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας. Η Ευρωπαία Επίτροπος δήλωσε παράλληλα ότι θα επισκεφθεί τη Σερβία στις 9 Σεπτεμβρίου, σε μια επίσκεψη που αποκτά ιδιαίτερη σημασία λόγω και της πορείας της χώρας προς την ΕΕ.

Η ευρωπαϊκή πορεία της Σερβίας

Η Σερβία υπέβαλε αίτηση για ένταξη στην Ευρωπαϊκή Ένωση το 2009 και απέκτησε καθεστώς υποψήφιας χώρας το 2012. Ωστόσο, η ενταξιακή της πορεία εξακολουθεί να αντιμετωπίζει σημαντικά εμπόδια.

Μεταξύ των βασικών ζητημάτων που προκαλούν ανησυχία στις Βρυξέλλες είναι η πρόοδος στις μεταρρυθμίσεις για το κράτος δικαίου, αλλά και οι συνεχιζόμενες εντάσεις στις σχέσεις Βελιγραδίου και Πρίστινας.

Η υπόθεση Μλάντιτς προσθέτει ένα ακόμη ευαίσθητο ζήτημα στις σχέσεις της Σερβίας με την ΕΕ, καθώς οι Βρυξέλλες δίνουν ιδιαίτερη βαρύτητα στην αντιμετώπιση της άρνησης ή της εξύμνησης εγκλημάτων πολέμου.

Ο «χασάπης των Βαλκανίων» και η Σρεμπρένιτσα

Ο Ράτκο Μλάντιτς, που έγινε γνωστός με το προσωνύμιο «χασάπης των Βαλκανίων», υπήρξε ο στρατιωτικός ηγέτης των Σέρβων της Βοσνίας κατά τη διάρκεια του πολέμου.

Μαζί με τον πρώην πρόεδρο της Γιουγκοσλαβίας Σλόμπονταν Μιλόσεβιτς και τον πολιτικό ηγέτη των Σέρβων της Βοσνίας Ράντοβαν Κάρατζιτς αποτέλεσε μία από τις κεντρικές προσωπικότητες της σύγκρουσης που ακολούθησε τη διάλυση της Γιουγκοσλαβίας.

Ο πόλεμος στη Βοσνία είχε ως αποτέλεσμα περίπου 100.000 νεκρούς και τον εκτοπισμό περίπου 2,2 εκατομμυρίων ανθρώπων.

Το πιο γνωστό γεγονός που συνδέεται με τον Μλάντιτς είναι η σφαγή της Σρεμπρένιτσα τον Ιούλιο του 1995. Περίπου 8.000 Βόσνιοι μουσουλμάνοι άνδρες και ανήλικοι δολοφονήθηκαν από σερβικές δυνάμεις στην περιοχή, η οποία είχε χαρακτηριστεί από τον ΟΗΕ ως ασφαλής ζώνη.

Η γενοκτονία της Σρεμπρένιτσα αποτελεί ένα από τα πιο τραγικά εγκλήματα του πολέμου της Βοσνίας και βρίσκεται στον πυρήνα της καταδίκης του Μλάντιτς.