Νέα, ιδιαίτερα επικίνδυνη φάση εισέρχεται ο πόλεμος στην Υεμένη, καθώς ο πρόεδρος της διεθνώς αναγνωρισμένης κυβέρνησης της χώρας, Ρασάντ αλ-Αλίμι, ανακοίνωσε την έναρξη μεγάλης στρατιωτικής επιχείρησης με στόχο την ανακατάληψη των εδαφών που βρίσκονται υπό τον έλεγχο των Χούθι.

Όπως αναφέρει το Reuters, η ανακοίνωση σηματοδοτεί την επιστροφή σε μια πιο ανοιχτή στρατιωτική αναμέτρηση, με τη Σαουδική Αραβία να στηρίζει την κυβέρνηση της Υεμένης και τους Χούθι να διατηρούν τον έλεγχο μεγάλου τμήματος της βορειοδυτικής χώρας, έχοντας παράλληλα τη στήριξη του Ιράν.

«Σήμερα, ανακοινώνω την έναρξη στρατιωτικών επιχειρήσεων για την ανακατάληψη του υπόλοιπου εδάφους της δημοκρατίας και την επέκταση της εξουσίας του κράτους και των θεσμών του σε ολόκληρη την εθνική επικράτεια», δήλωσε ο Αλ-Αλίμι σε τηλεοπτικό διάγγελμα.

Ο ίδιος υποστήριξε ότι η απόφαση ελήφθη αφού εξαντλήθηκαν όλες οι δυνατότητες αποκλιμάκωσης, κατηγορώντας τους Χούθι ότι απάντησαν στις προσπάθειες περιορισμού της έντασης με νέα στρατιωτική κινητοποίηση.

Η Σαουδική Αραβία στο πλευρό της κυβέρνησης

Η ανακοίνωση του Αλ-Αλίμι ήρθε ενώ τις προηγούμενες ημέρες περιφερειακοί και δυτικοί αξιωματούχοι είχαν αναφέρει ότι η Σαουδική Αραβία και οι σύμμαχοί της στην Υεμένη προετοίμαζαν μεγάλης κλίμακας στρατιωτική επιχείρηση εναντίον των Χούθι.

Σύμφωνα με τις πληροφορίες αυτές, ο σχεδιασμός προβλέπει ότι οι σαουδαραβικές δυνάμεις θα διαδραματίσουν κεντρικό ρόλο στις αεροπορικές επιχειρήσεις, ενώ οι δυνάμεις της κυβέρνησης της Υεμένης θα αναλάβουν τις χερσαίες επιχειρήσεις.

Ο Αλ-Αλίμι δήλωσε ότι έδωσε εντολή στις ένοπλες δυνάμεις, στις δυνάμεις ασφαλείας και στους στρατιωτικούς σχηματισμούς της κυβέρνησης να εφαρμόσουν τα εγκεκριμένα επιχειρησιακά σχέδια.

Παράλληλα, ευχαρίστησε τη Σαουδική Αραβία για τη στήριξή της, υποστηρίζοντας ότι το βασίλειο «στάθηκε στο πλευρό της Υεμένης στις πιο σκοτεινές συνθήκες».

Κάλεσε επίσης τους περιφερειακούς συμμάχους και τους διεθνείς εταίρους της χώρας να στηρίξουν την κυβέρνηση, τις ένοπλες δυνάμεις και τους κρατικούς θεσμούς της Υεμένης.

Η Σαουδική Αραβία είχε εισέλθει στον εμφύλιο πόλεμο της Υεμένης το 2015, επικεφαλής αραβικού συνασπισμού που επιδίωκε να στηρίξει τη διεθνώς αναγνωρισμένη κυβέρνηση, την οποία οι Χούθι είχαν εκδιώξει από την πρωτεύουσα Σαναά.

Οι Χούθι απαντούν με πυραύλους και drones

Οι Χούθι, από την πλευρά τους, υποστήριξαν ότι εξαπέλυσαν βαλλιστικούς πυραύλους και μη επανδρωμένα αεροσκάφη εναντίον εγκαταστάσεων της Saudi Aramco στο Ριάντ και στην περιοχή Χουράις της Σαουδικής Αραβίας.

Σύμφωνα με τους ισχυρισμούς τους, οι επιθέσεις προκάλεσαν μεγάλες πυρκαγιές.

Οι Χούθι παρουσίασαν τις επιθέσεις ως απάντηση σε περίπου 50 αεροπορικά και πυραυλικά πλήγματα που, όπως υποστηρίζουν, πραγματοποιήθηκαν υπό σαουδαραβική ηγεσία στην Υεμένη μέσα σε διάστημα 12 ωρών.

Οι συγκεκριμένοι ισχυρισμοί δεν είχαν επιβεβαιωθεί άμεσα από τη Σαουδική Αραβία.

Οι ΗΠΑ, σύμφωνα με πηγές που επικαλείται το Reuters, παρέχουν ήδη πληροφορίες για την υποστήριξη των σαουδαραβικών επιχειρήσεων στην Υεμένη, ενώ ορισμένα κράτη της περιοχής και ευρωπαϊκές χώρες παρέχουν κυρίως αμυντική στρατιωτική βοήθεια στο Ριάντ.

Στο επίκεντρο το Μπαμπ ελ-Μαντέμπ

Πέρα από την ίδια την αναμέτρηση μεταξύ κυβέρνησης και Χούθι, η νέα στρατιωτική κλιμάκωση αποκτά ιδιαίτερη γεωπολιτική σημασία λόγω της θέσης του Μπαμπ ελ-Μαντέμπ.

Το στρατηγικό αυτό στενό αποτελεί το νότιο πέρασμα από την Ερυθρά Θάλασσα προς τον Κόλπο του Άντεν και συνδέει μία από τις σημαντικότερες θαλάσσιες εμπορικές διαδρομές μεταξύ Ευρώπης και Ασίας.

Ο έλεγχός του έχει τεράστια σημασία για το διεθνές εμπόριο και την ενεργειακή ασφάλεια, ιδιαίτερα σε μια περίοδο κατά την οποία η ευρύτερη περιοχή της Μέσης Ανατολής βρίσκεται σε κατάσταση έντονης γεωπολιτικής αστάθειας.

Οι Χούθι φέρεται να έχουν διατηρήσει την πρωτοβουλία στο πεδίο των χερσαίων επιχειρήσεων και να έχουν ενισχύσει τις θέσεις τους σε κρίσιμες περιοχές γύρω από το στρατηγικό πέρασμα.

Η μάχη για την Ταΐζ

Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλούν οι εξελίξεις γύρω από την Ταΐζ, μία από τις σημαντικότερες πόλεις της Υεμένης.

Σύμφωνα με στρατιωτικές πηγές, τις τελευταίες 48 ώρες οι Χούθι έχουν σημειώσει πρόοδο απέναντι σε κυβερνητικές και τοπικές δυνάμεις σε στρατηγικές κορυφές λόφων κοντά στην πόλη.

Οι θέσεις αυτές έχουν ιδιαίτερη σημασία, καθώς επηρεάζουν τον τελευταίο βασικό οδικό άξονα που συνδέει την Ταΐζ με το Άντεν, στη νότια ακτή, όπου βρίσκεται η έδρα της κυβέρνησης που υποστηρίζεται από τη Σαουδική Αραβία.

Εάν οι Χούθι αποκτήσουν πλήρη έλεγχο του δρόμου Ταΐζ–Άντεν, θα μπορούσαν ουσιαστικά να επιβάλουν πολιορκία στην πόλη.

Η Ταΐζ είναι η τρίτη μεγαλύτερη πόλη της Υεμένης και φιλοξενεί εκατοντάδες χιλιάδες κατοίκους, ενώ στην περιοχή βρίσκονται επίσης χιλιάδες κυβερνητικοί στρατιώτες.

Ο έλεγχος των υψωμάτων γύρω από την πόλη θα έδινε στους Χούθι ένα σημαντικό στρατηγικό πλεονέκτημα και θα ενίσχυε τη θέση τους απέναντι σε οποιαδήποτε επιχείρηση των κυβερνητικών δυνάμεων κατά μήκος της ακτογραμμής του Μπαμπ ελ-Μαντέμπ.

Όπως εξηγεί ο Μοχάμεντ Αλ-Κάντι, βετεράνος δημοσιογράφος από την Ταΐζ και πολιτικός αναλυτής, η κατάληψη των ορεινών περιοχών θα επέτρεπε στους Χούθι να προστατεύσουν τα νώτα τους και ταυτόχρονα θα έκανε πολύ δυσκολότερη οποιαδήποτε προσπάθεια ανακατάληψης των περιοχών αυτών.

Η Υεμένη σε ανθρωπιστικό αδιέξοδο

Η νέα στρατιωτική κλιμάκωση δημιουργεί παράλληλα σοβαρές ανησυχίες για την ήδη δραματική ανθρωπιστική κατάσταση στην Υεμένη.

Η Ταΐζ έχει ιδιαίτερη πολιτική και συμβολική σημασία, καθώς από την περιοχή κατάγεται ο πρόεδρος Ρασάντ αλ-Αλίμι.

Μια νέα πολιορκία της πόλης θα μπορούσε να επιδεινώσει περαιτέρω τις συνθήκες διαβίωσης ενός πληθυσμού που εδώ και χρόνια βρίσκεται αντιμέτωπος με έλλειψη τροφίμων, εκτοπισμούς και καταστροφή βασικών υποδομών.

Σύμφωνα με το Παγκόσμιο Πρόγραμμα Τροφίμων, τρεις στις τέσσερις οικογένειες στις περιοχές της Υεμένης που έχουν πληγεί από την κλιμάκωση των συγκρούσεων αντιμετωπίζουν πείνα. Οι μάχες έχουν εκτοπίσει δεκάδες χιλιάδες ανθρώπους και έχουν διαταράξει την πρόσβαση σε τρόφιμα και εφοδιασμό για εκατομμύρια πολίτες.

Από την εκεχειρία στη νέα κλιμάκωση

Η νέα εξέλιξη έρχεται έπειτα από μια περίοδο σχετικής αποκλιμάκωσης.

Μια συμφωνία εκεχειρίας που είχε επιτευχθεί μεταξύ των αντιμαχόμενων πλευρών το 2022 είχε σε μεγάλο βαθμό διατηρηθεί, περιορίζοντας την ένταση του πολέμου σε σχέση με τα προηγούμενα χρόνια.

Η κατάσταση, ωστόσο, άρχισε να μεταβάλλεται εκ νέου, με τους Χούθι να εξαπολύουν επιθέσεις με πυραύλους και drones εναντίον ναυτιλιακών και πετρελαϊκών υποδομών της Σαουδικής Αραβίας, στο πλαίσιο της ευρύτερης αντιπαράθεσης που συνδέεται με τον πόλεμο και τις περιφερειακές εντάσεις με το Ιράν.

Η ανακοίνωση του Αλ-Αλίμι δείχνει πλέον ότι η κυβέρνηση της Υεμένης επιδιώκει να περάσει από την άμυνα στην επίθεση, έχοντας στο πλευρό της το Ριάντ.

Το μεγάλο ερώτημα είναι εάν η νέα εκστρατεία θα μπορέσει να ανατρέψει τις εδαφικές ισορροπίες ή εάν θα οδηγήσει σε έναν νέο, ακόμη πιο παρατεταμένο κύκλο συγκρούσεων.

Σε κάθε περίπτωση, η μάχη για την Ταΐζ και το Μπαμπ ελ-Μαντέμπ αποκτά πλέον κεντρική σημασία. Η έκβασή της δεν αφορά μόνο τον εμφύλιο πόλεμο της Υεμένης, αλλά μπορεί να επηρεάσει ευρύτερα την ασφάλεια της Ερυθράς Θάλασσας, τις θαλάσσιες εμπορικές διαδρομές και την ισορροπία δυνάμεων σε ολόκληρη τη Μέση Ανατολή.